است که باید در یک مقصد گردش‌گری بدان توجه لازم مبذول گردد. در سند مربوط به یک مقصد گردش‌گری چشمانداز به این پرسش پاسخ داده خواهد شد: مقصد گردش گری میخواهد در آینده چه بشود؟.
تعیین چشمانداز برای یک مقصد گردش گری از آن جهت ضروری مینماید که به شیوهای اثربخش موجب انگیزش و تحرک افراد برای دست یابی به آیندهای مطلوب میگردد. هنگامی که چشمانداز مقصد گردش گری با بهرهگیری از نظرات ذینفعان تعیین گردید، ‌‌‌سند حاصل بازتابی از چشماندازهای شخصی میشود که در قلب و مغز مدیران و کارکنان (درباره آینده) وجود دارد. داشتن چشمانداز مشترک موجب میشود که اشتراک منافع به وجود آید، ‌‌‌پدیدهای که میتواند ذینفعان را از روزمره گی بیرون آورده و آنها را در موقعیتی جدید قرار دهد. موقعیتی که نوید از آیندهای روشن میدهد و آنها فرصتها، ‌‌‌موقعیتها و چالشهای جالبی را در برابر خود مشاهده مینمایند.
چشمانداز بیانگر آماجها و مطلوبهای یک مقصد گردش گری در آینده میباشد. با تعیین چشمانداز، ‌‌‌افق پیشروی شفاف شده و همه فعالیتها در راستای آن رهنمون خواهد شد که در نهایت توفیق مقصد را در دست یابی به مطلوبها در پی دارد. در راستای مطالب مذکور و با توجه به اهمیت تعیین چشمانداز، ‌‌‌با بهرهگیری از نظرات اعضاء گروه دلفی چشمانداز گردش‌گری شهر سامان به شرح زیر تدوین گردید:
“توسعه گردش‌گری شهر سامان‌به عنوان یک مقصد برتر گردش‌گری در راستای دستیابی به اهداف توسعه پایدار و توسعه گردش‌گری پایدار از طریق استفاده بهینه از ظرفیتها و توان مندی های طبیعی و فرهنگی و درنظر گرفتن استانداردهای زیستمحیطی و نیز ایجاد تجربهای رضایتبخش برای بازدیدکنندگان و منتفع نمودن جامعه محلی را مورد توجه قرار خواهد داد”.
مرحله ورودی
4-7-2- تعیین عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر تدوین راهبردهای کلان:
این مرحله شامل ارزیابی محیط خارجی و ارزیابی محیط داخلی است. در این مرحله عوامل خارجی و عوامل داخلی مؤثر بر روستای گردش‌گری با استفاده از دو تکنیک ماتریس ارزیابی عوامل خارجی(EFE) و ماتریس ارزیابی عوامل داخلی(IFE) شناسایی شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد. این عوامل در شکل زیر به نمایش گذاشته شده است.
شکل شماره 4-2 نمودار عوامل خارجی و عوامل داخلی مؤثر بر مقصد گردش‌گری
منبع: دیوید، ‌‌‌1384‌، ‌‌‌ص 85
4-7-2-1- ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (‌E‌ F‌E):
هر مقصد گردش‌گری در محیط پیرامون خود با فرصتها و تهدیدات عدیدهای روبهرو میباشد. این فرصتها و تهدیدها در اثر نیروهای خارجی حاکم بر آن مقصد شکل میگیرند. بهطور کلی نیروهای خارجی را میتوان در پنج گروه نیروهای اقتصادی، ‌‌‌نیروهای اجتماعی، ‌‌‌فرهنگی، ‌‌‌بومشناسی و محیطی، ‌‌‌نیروهای سیاسی، ‌‌‌قانونی و دولتی، ‌‌‌نیروهای فنآوری و نیروهای رقابتی طبقهبندی کرد. هدف از بررسی عوامل خارجی آن است که از فرصتهایی که میتوان از آنها بهرهبرداری کرد و تهدیدهایی را که میتوان از آن احتراز نمود، ‌‌‌یک فهرست نهایی تهیه شود (دیوید، ‌‌‌1384‌، ‌‌‌ص 85).
تعیین عوامل مؤثر خارجی: عوامل هفتگانه خارجی تأثیر گذار بر شهر سامان طبق نظر گروه دلفی به شرح زیر انتخاب شده است، ‌‌‌این عوامل به شرح زیر میباشند:
عوامل اقتصادی؛
عوامل اجتماعی و فرهنگی؛
عوامل تکنولوژیکی؛
عوامل دولتی، ‌‌‌قانونی و سیاسی؛
گردش‌گران و بازار گردش گری؛
رقبا؛ وتأمینکنندگان و اعتباردهندگان.
تعیین ضریب اهمیت: ضریب اهمیت نشان دهنده اهمیت نسبی یک عامل از نظر موقعیت در صنعت گردش گری نسبت به یک عامل دیگر است. اعضاء گروه دلفی ضریب را از عدد صفر (بی اهمیت) تا یک (بسیار مهم) انتخاب نمودند. جمع ضرایب برابر با 1مفروض میباشد.
تعیین رتبه: به هر یک از عواملی که موجب موفقیت میشود رتبه یک تا چهار داده شده و این عدد بیانگر میزان اثربخشی استراتژیهای کنونی مقصد گردش گری در نشان دادن واکنش نسبت به عوامل مزبور میباشد. عدد چهار به معنی این است که واکنش بسیار عالی بوده و عدد یک بدین معنی است که واکنش ضعیف میباشد.
ماتریس ارزیابی عوامل خارجی شامل دوبخش فرصت ها و تهدید ها می باشد که هر کدام از این دو بخش شامل پارامترهایی به شرح زیر است.
فرصت
* نگرش مثبت مسؤلان ذیربط در رابطه با توسعه فعالیتهای گردش گری
* وجود تسهیلات بانکی جهت سرمایهگذاری در بخش گردش گری
* افزایش آگاهیهای زیستمحیطی و توجه به محیط طبیعی در نتیجه توسعه فعالیتهای گردش گری
* افزایش زمینههای سرمایهگذاری و بهبود وضعیت اشتغال
تهدید
* فصلیبودن فعالیتهای گردش‌گری
* تعرض گردش گران به باغات روستا
* در معرض تهدید قرار گرفتن محیط زیست منطقه در نتیجه توسعه فعالیت های گردش گری
در بررسی های به عمل آمده نگرش مثبت مسؤلان ذیربط در رابطه با توسعه فعالیتهای گردش‌گری در بخش فرصت ها و در معرض تهدید قرار گرفتن محیط زیست منطقه در نتیجه توسعه فعالیت های گردش‌گری در بخش تهدیدها از ارزش بالاتری نسبت به دیگر عوامل برخوردار می باشند.‌‌
4-7-2-2- ماتریس ارزیابی عوامل داخلی(IFE):
هر مقصد گردش گری در محدوده خود دارای نقاط قوت و نقاط ضعفی میباشد. عاملی به عنوان قوت تلقی میشود که مزیت رقابتی یا مهارت متمایزی باشد. یعنی فعالیتی که یک منطقه گردش گری بهتر از مناطق گردش گری رقیب خود انجام میدهد. عوامل ضعف نیز آنهایی هستند که یک مقصد گردش گری آنها را ضعیف انجام میدهد یا اصلا توانایی انجام آنها را ندارد، ‌‌‌در حالی که رقبای اصلی این توانایی را دارند. هدف از تدوین استراتژیها در یک مقصد گردش گری این است که آن مقصد بتواند بخوبی از نقاط قوت خود استفاده نموده و نقاط ضعف خود را از بین ببرد.
در بررسی ماتریس ارزیابی عوامل داخلی 13 عامل در قالب دو بخش نقاط قوت و ضعف مورد شناسایی قرار گرفته که به شرح ذیل می باشد.
نقاط قوت
* برخورداری از اقلیم مناسب در فصل گردش گری
* برخورداری از پتانسیل های طبیعی و فرهنگی جهت فعالیت های گردش گری
* قابلیتهای منطقه در جهت توسعه فعالیتهای گردش گری از قبیل طبیعتگردی، ‌‌‌آگروتوریسم، ‌‌‌گردش‌گری فرهنگی، ‌‌‌گردش گری مذهبی، ‌‌‌گردش گری ورزشی و. ..
* وجود قناتهای فراوان در داخل و محدوده پیرامونی منطقه
* رونق فعالیتهای زراعت و باغداری
* وجود‌قلعههای تاریخی و خانهها و باغهای قدیمی در منطقه
* نگرش مثبت مردم‌نسبت به توسعه فعالیتهای گردش گری
* پذیرش و استقبال اهالی شهر از گردش گران
نقاط ضعف
* نبود تأسیسات، ‌‌‌تسهیلات و امکانات و خدمات گردش گری
* مشکلات مربوط به جمعآوری و دفع فاضلاب و زبالههای روستا
با توجه به بررسی به عمل در بین عوامل موجود در بخش نقاط قوت عامل قابلیتهای منطقه در جهت توسعه فعالیتهای گردش‌گری از قبیل طبیعتگردی، ‌‌‌آگروتوریسم و. .. و در بخش نقاط ضعف نبود تاسیسات و تسهیلات از اهمیت بالاتری نسبت به دیگر عامل ها برخوردار می باشند بررسی ها گویای این نکته است که نقاط قوت منطقه از نقاط ضعف آن بیشتر میباشد و استراتژیهای کلان باید به گونهای تدوین شود که بتوان این‌نقاط ضعف را برطرف نمود.
4-8- مرحله مقایسه:
شناسایی و تعیین استراتژیهای قابل قبول
گامبعدی در تدوین استراتژیهای گردش گری سامان شناسایی و تعیین استراتژیهای قابل قبول میباشد. پس از مراحل تعیین چشمانداز، ‌‌‌تدوین بیانیه مأموریت، ‌‌‌تعیین اهداف و تجزیه و تحلیل محیط داخلی و خارجی، ‌‌‌در این بخش با توجه به چشمانداز، ‌‌‌مأموریت و اهداف، ‌‌‌استراتژی قابل قبول صورتبندی میشود.
بدیهی است متناسب بودن یک استراتژی، ‌‌‌به میزان توانایی آن در بهرهگیری از نقاط قوت و فرصتها و غلبه بر نقاط ضعف و تهدیدات بستگی دارد. نهایتا استفاده از نقاط قوت و فرصتها و اجتناب از ضعفها و محدودیتها باید تحقق مأموریتهای سیستم را ممکن سازد (امیر کبیری،‌‌‌ 1377 ص45).
در چهارچوب تدوین استراتژی، ‌‌‌این مرحله در برگیرنده پنج روش میشود که میتوان به ترتیب دلخواه از آنها استفاده کرد: ماتریس تهدیدات، ‌‌‌فرصتها، ‌‌‌نقاطقوت و نقاطضعف(SWOT)، ‌‌‌ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک(SPACE)، ‌‌‌ماتریس گروه مشاوران بستن(BCG)، ‌‌‌ماتریس ارزیابی داخلی و خارجی(IE) و ماتریس استراتژیهای اصلی (اعرابی، ‌‌‌1384). در تدوین استراتژیهای کلان منطقه مورد نظر از دو ماتریس تهدیدات، ‌‌‌فرصت ها، ‌‌‌نقاط ضعف و نقاط قوت (SWOT) و ماتریس ارزیابی داخلی و خارجی (IE) استفاده شده است. با استفاده از ماتریس تهدیدات، ‌‌‌فرصتها، ‌‌‌نقاط ضعف و نقاط قوت (SWOT) کلیه استراتژیها تدوین شده و سپس با استفاده از ماتریس ارزیابی داخلی و خارجی (IE)‌نوع استراتژی متناسب منطقه مورد مطالعه انتخاب خواهد شد.
4-8-1-تشکیل ماتریس تهدیدات، ‌‌‌فرصتها، ‌‌‌نقاط قوت و ضعفها (SWOT):
واژگانSWOT مخفف قوتها و ضعفهای داخلی و فرصتها و تهدیدهای محیطی میباشد. با انجام تجزیه و تحلیل SWOT این عوامل به خوبی شناسایی شده و استراتژیهایی که نشأتگرفته از بهترین ترکیب میان عوامل هستند تدوین میگردند. این تجزیه و تحلیل بر این منطق استوار است که استراتژی اثربخش قوتها و فرصتها را حداکثر ساخته ضمن آنکه ضعفها و تهدیدها را به حداقل ممکن تقلیل میدهد.
با استفاده از ماتریس SWOT اعضای گروه دلفی، ‌‌‌اطلاعات را با یکدیگر مقایسه کرده و چهار نوع استراتژی ارائه نمودند: استراتژیهای تهاجمی (SO)، ‌‌‌استراتژیهای محافظهکارانه (WO)، ‌‌‌استراتژیهای رقابتی (ST) و استراتژیهای تدافعی (WT).
هدف از این مرحله آن نیست که بهترین استراتژی های منطقه سامان‌را مشخص نمود، ‌‌‌بلکه هدف تعیین استراتژی های قابل اجرا می باشد. بنابراین همه استراتژیهایی که در ماتریس تهدیدات، ‌‌‌فرصتها، ‌‌‌نقاط قوت و نقاط ضعف ارائه میگردند انتخاب و اجرا نخواهند شد. راهبردهای قابل اجرای منطقه سامان‌عبارتند از:
ـ استراتژیهای SO
ساماندهی و توسعه فعالیتهای گردش گری مبتنی بر منابع طبیعی، ‌‌‌فرهنگی، ‌‌‌مذهبی و همچنین فعالیتهای ورزشی
تأکید بر جذب بازارهای گردش گری طبیعی، ‌‌‌فرهنگی، ‌‌‌کشاورزی و ورزشی
ـ استراتژی های WO
تنوعبخشی به فعالیتهای گردش گری و خلق جذابیتهای ویژه
فراهم نمودن تأسیسات و امکانات گردش گری و بهبود و توسعه زیرساختهای اساسی
ـ استراتژی های ST
ارائه محصولات گردش‌گری مکمل با مقاصد رقیب
تنوعبخشی به فعالیتهای گردش گری در جهت بهرهگیری ازمنابع و جاذبههای گردش گری در طول سال
ـ استراتژی های WT
عدم تنوعبخشی به فعالیتهای گردش گری و خلق جذابیتهای ویژه
عدم ایجاد تأسیسات و امکانات گردش گری و بهبود و توسعه زیرساختهای اساسی
4-8-2- تشکیل ماتریس داخلی و خارجی(IE):
در این طرح راهبردهای اصلی منطقه بر اساس ماتریس داخلی و خارجی (IE) تعیین میشود. ماتریس داخلی و خارجی از دو محور تشکیل گردیده که در یکی نمره نهایی حاصل از ماتریس ارزیابی عوامل خارجی و در دیگری نمره نهایی حاصل از ماتریس ارزیابی عوامل داخلی‌قرار میگیرد. این ماتریس از سه منطقه رشد و ساخت (ایجاد)(I،‌‌‌ II،‌‌‌ IV)، ‌‌‌حفظ و نگهداری (III،‌‌‌ V،‌‌‌ VII) و برداشت یا رهاسازی (VI،‌‌‌ VIII،‌‌‌ IX) تشکیل شده است.
در ماتریس داخلی و خارجی جمع نمره نهایی، ‌‌‌بر روی محور x ها از0/1 تا99/1 نشان دهنده ضعف داخلی سیستم است؛ نمرههای 0/2 تا99/2 نشان دهنده این است که سیستم در وضع متوسط قرار دارد و نمرههای 0/3 تا 0/4 بیانگر قوت سیستم است. به همین شیوه جمع نمره نهایی ماتریس ارزیابی عوامل خارجی از 0/1 تا 99/1 بیانگر ضعف سیستم، ‌‌‌نمرههای 0/2 تا 99/2 بیانگر این است که سیستم در وضع متوسط قرار دارد و نمرههای0/3 تا0/4 بیانگر این است که سیستم در وضعی عالی قرار

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع پایان نامه ارشد با موضوع [m]، سوراخ، [m2]، Re
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید