مانند ماهیت فیزیکی،‌‌‌ هدایت گرمایی‌،‌‌‌ ناهمواری وجهت آفتابگیری‌،‌‌‌ ارتفاع سطح زمین و وزش بادوشرایط ابرناکی مؤثرمی باشند.
اصولا نوسان دما درلایه های سطحی شدید است اما باافزایش عمق، ‌‌‌شدت آن کاهش می یابد ومعمولاً در عمق10متری از سطح زمین دارای تغییرات قابل ملاحظه ای نبوده ومقدار آن به میانگین دمای هوا نزدیک است.
باتوجه به جرم وتراکم بیشتر هوا درسطوح پایین ترجوکه خودعامل جذب انرژی بیشتر است ونیز به دلیل آنکه سطح زمین هوای اطراف خود راگرم می کند،‌‌‌ باافزایش ارتفاع، ‌‌‌دمابا آهنگ تقریبا 5/0تا6/0درجه سلسیوس به ازای افزیش هر 100مترارتفاع‌،‌‌‌ کاهش می یابد.چنین توزیعی البته معرف شرایط متعارف جو درلایه های زیرین آن است.بااین حال تغییرات آن می تواند درشرایط درشرایط معین معکوس شود ولایه وارونگی دما(اینورژن)ایجادکند.پدیده وارونگی را که درپایداری وثبات آلودگی هوااهمیت بسیار دارد،‌‌‌ برحسب شرایط تشکیل به انواع مختلف منجمله تابشی وجبهه ای تقسیم می کنند.
توزیع دمادر طبیعت به نحوه پراکندگی جغرافیای آبهاوخشکیها بستگی داردواین توزیع درنیمکره شمالی از تغییرات و نوسانات بیشتری برخورداراست(گزارش هواشناسی،‌‌‌ 1382،‌‌‌ 35).
3-3-1-رژیم بادی:
جهت وزش باد های غالب در استان چهارمحال و بخیاری عموما غربی و جنب غربی است و در مرکز استان در شهرکرد در فصل زمستان و بهار‌سمت وزش باد های غالب جنوب غربیذو در ماه های تیر‌و مرداد شرقی و در شهریور و تمام ماه های پاییز جنوب غربی است. میانگین سالانه سرعت بادهای غالب در شهرکرد 1/4‌متر برثانیه است. دشت ها و بخش های تقریبا مسطح‌استان نظیر شهرکرد‌،‌‌‌ لردگان،‌‌‌ کیار و گندمان معمولا در طول سال در معرض وزش بادهای جنوب غربی و غربی قرار داشته و در فصل زمستان همراه با وزش بادها‌، ‌‌‌سوز بادها، ‌‌‌سوز و سرمای زیادی در این نواحی به وجود می آید ولی در دامنه های غربی دوپلان‌،‌‌‌ آب سبز و دره دوپلان‌،‌‌‌ دیوار های مرتفع و کوهستان ها مانع وزش بادهای شدید می شوند. شدید ترین باد وزیده شده در طول 40 سال گذشته در شهرکرد‌،‌‌‌ با سرعت 20 متر برثانیه بوده است که با جهت جنوب غربی در اسفند ماه 1342 و فروردین 1343 و در اردیبهشت 1340 در این بخش از استان وزیده است. (گزارش نهایی پروژه اقلیم و گردش‌گری در استان چهارمحال و بختیاری‌،‌‌‌ شرکت فنیو مهندسی نیوار‌،‌‌‌ 1380،‌‌‌ 15و16)
3-3-2-رطوبت هوا:
تابش دائمی خورشید بر سطح آبهای کره ی زمین موجب تبخیر بخشی از آنها شده و به این ترتیب آب اقیانوس ها ودریاها منابع اصلی تأمین رطوبت هوا محسوب می گردند.
بخش دیگری از رطوبت هوااز طریق تبخیرازسطح خاک و تبخیر وتعرق گیاهان وموجودات زنده تأمین می شود.جریان وزش بادها رطوبت موجوددرهوارابه نقاط مختلف انتقال می دهدواز این روجو زمین همواره دارای مقداری رطوبت است.میزان رطوبت وبخارآب درجوزمین متفاوت بوده وممکن است درمناطقی نظیر نواحی ساحلی حاره ای مقدارآن زیادودرمناطق خشک وکویری مقدارآن بسیارکم باشد.بخار آب به هرمیزان که درجوباشدموجب تغییرات قابل توجهی درشرایط آب وهوایی مناطق مختلف می گرددوبه این لحاظ مطالعه آن ازاهمیت خاصی برخورداراست.
بخارآب موجوددرجوزمین طی فرایندهای مختلفی دراشکال باران،‌‌‌ برف‌، ‌‌تگرگ شبنم وغیره برمی گردد و این سیکل چرخشی رطوبت اززمین به جو وبازگشت مجددآن ازهوابه زمین،‌‌‌ تحولات آب وهوایی کره زمین را پدیدمی آورد.
ازمیان پارامترهای مختلف رطوبت هوا،‌‌‌ رطوبت نسبی هوامعیارمناسبی است که با آن می توان شرایط رطوبتی هوارا موردسنجش قراردادوتعیین نمود که هوا تاچه اندازه ای برای رسیدن به مرحله اشباع فاصله دارد،‌‌‌ به این سبب آمارواطلاعات مربوط به رطوبت هوا عموما توسط شاخص رطوبت نسبی بیان می گردد.
درشرایطی که موجودی بخار آب در واحد معینی از حجم هوا ثابت باشد،‌‌‌ هرچه دمای هوا افزایش یابد،‌‌‌ رطوبت نسبی کاهش خواهد یافت،‌‌‌ بنابراین رطوبت نسبی هواقبل از طلوع خورشید که دمای هوادراین ساعات درکمینه مقدارخودقرار دارد،‌‌‌ بیشینه مقداررا دارابوده وکمینه رطوبت نسبی بهنگام وقوع بیشینه دمای شبانه روزی یعنی در بعدازظهرهااتفاق می افتد.
مطالعه وبررسی رطوبت نسبی هوادر زمینه فعالیت های کشاورزی،‌‌‌ صنعتی، ‌‌‌عمرانی وغیره حائزارزشمندی ویژه ای است ودرمواردبسیاری از اطلاعات وتحلیل ها مربوط به آن استفاده بعمل می آید.
دراستان چهارمحال وبختیاری به سبب وجود ارتفاعات قابل توجه واستقرار ذخائرعظیم آبی در آنها و نیز وجود رودخانه هاومنابع آبی متعددمعمولارطوبت هوا در اکثرفصول سال درشرایط مناسبی قرار دارد و از تأثیرات منفی افزایش شدید رطوبت وباکاهش مفرط هوااثری دیده نمی شود.(گزارش هواشناسی،‌‌ 1382،‌‌‌ 38).
3-3-3-رژیم بارشی:
استان چهارمحال وبختیاری دارای امتیاز مشترک محدوده های آبریز زاگرس باختری است،‌‌‌ به این مفهوم که نسبت به محور حرکت سیستم های باران زای غربی،‌‌‌ جز نخستین مناطق کشور محسوب می شود که تخلیه رطوبتی هوا روی آن ها صورت می گیرد. این موقعیت به همراه اثرات‌ اوروگرافیک‌،‌‌‌ صعور هوای مرطوب بر دامنه کوهستان ها‌،‌‌‌ موجب شده است که سیستم های هواشناسی باران زا در منطقه و زهکشی آن در حوزه های آبریز‌،‌‌‌ یکی از منابع عظیم آبی ایران را به وجود آورد.
نوع ریزش های استان بر حسب موقعیت جغرافیای و ارتفاع متغییر است و در نواحی مرتفع در حدود نیمی از بارش سالیانه‌به صورت ریزش های منجمد می باشد. به عنوان نمونه ضریب برف گیری ارتفاعات کوهرنگ در سال های مختلف بین 34 تا 59 درصد متفاوت بوده است و به این دلیل در هیدروکلیماتولوژی منطقه اثرات تلفیقی برف و باران شایان توجه ویژه است.
رژیم بارندگی در چهارمحال و بختیاری همانند سایر مناطق باختری ایران مدیترانه ای است و در بخش اعظم بارندگی ها در فاصله ماه های آذر تا آخر فروردین نازل می شود و فصل خشک استان بر فصل تابستان منطیق است.
حداکثر بارندگی ماهانه در شهر ها و نقاط مختلف استان عمدتا در دی و بهمن و گاهی در آذرو یا اسفند و به ندرت در فروردین ریزش می نماید و حالات اخیر عموما در مناطق مرتفع تر استان رخ می دهد.
در شهرکرد مرکز استان‌،‌‌‌ دی ماه با بارندگی 3/59 میلی متر پرباران ترین ماه سال و شهریور ماه آن عموما فاقد بارندگی و خشک ترین ماه سال است.
میانگین سالانه بارندگی در شهرکرد 9/320، ‌‌‌کوهرنگ 9/1490، ‌‌‌برجن 8/250، ‌‌‌پل زمانخان 3/330، ‌‌‌امام قیس 8/541، ‌‌‌اورگان 3/570و دزک 2/433 میلی متر است.
میانگین بارندگی شهرکرد در فصل بهار 4/55، ‌‌‌تابستان 3/17، ‌‌‌پاییز 7/95 و در زمستان 1/167 میلی متر است
مطالعه ریزش هی جوی‌استان چهارمحال و بختیاری نشان می دهد که در این استان زمستان پر بارش ترین فصل سال است و پس از آن فصل های پاییز و بهار پر باران ترین فصول سال شناخته دمی شوند و تابستان کم بارش ترین فصل سال است.
در شهرکرد 11 روز از سال با بارندگی 10 میلی متر یا بیشتر، ‌‌‌20 روز از سال با بارندگی 5 میلی متر یا بیشتر و 39 روز از سال با بارندگی 1 میلی متر یا بیشتر می باشد.( گزارش نهایی پروژه اقلیم و گردش‌گری در استان چهارمحال و بختیاری‌ ،‌‌‌ 1380،‌‌‌ 14و15)
:
شکل شماره3-6 پهنه بندی آب و هوایی استان چهارمحال و بختیاری
منبع:طرح جامع اجرایی تله کابین زردکوه1387
3-3-4-رژیم دمایی:
استان چهارمحال و بختیاری از استان های سردسیر کشور است و میانگین سالانه دمای هوا در بخش های مختلف آن تحت تاثیر فاکتورهای مختلف اقلیمی دارای تفاوت است و مقدار آن در مرکز استان در شهرکرد 8/11درجه سانتی گراد است و حال آن که در نقاط سردتر استان نظیر کوهرنگ به 1/9 درجه سانتی گراد می‌رسد. بررسی میانگین های ماهیانه دما در سطح استان نشان می دهد که ازماه اردیبهشت تا شهریور ماه شهرهای استان دارای دمای مناسبی از نقطه نظر گردش‌گری می باشند.
در استان چهارمحال و بختیاری عموما تیر ماه گرم ترین و دی ماه سردترین ماه سال است. حداقل دما در بعضی از سال ها در برخی از شهرهای استان نظیر دزک به 5/34- درجه سانتی گراد هم رسیده است.در مرکز استان حداقل مطلق دمای ثبت شده در طول 30 سال گذشته در شهرکرد 32- درجه سانتی گراد و حداکثر مطلق آن نیز برابر 42 درجه سانتی گراد بوده است.
میانگین دمای هوا در فصل بهار شهرکرد‌16، ‌‌‌در تابستان 22، ‌‌‌در پاییز 5/7 و در زمستان 8/1 درجه سانتی‌گراد است. و ماه های اردیبهشت وخرداد وتیر ومرداد وشهریور از نقطه نظر دمای مناسب مسافرت و گردش‌گری‌،‌‌‌ مناسب ترین ماه های سال محسوب می شوند و در ماه های سرد سال هم ارتفاعات پربرف استان برای گردش‌گران علاقه مند به ورزش های کوهستانی نظیر کوهنوردی و اسکی دارای جاذبه فراوان است. (گزارش نهایی پروژه اقلیم و گردش‌گری در استان چهارمحال و بختیاری‌، شرکت فنیو مهندسی نیوار‌،‌‌‌ 1380،‌‌ 13)
3-3-5-پوشش ابری و ساعات آفتابی
در استان چهارمحال و بختیاری همانند اکثر نقاط نقاط کشور‌،‌‌‌ ابرناکی آسمان در فصل زمستان بیش از سایر فصل ها است. در شهرکرد تقریبا در دی ماه 6 روز و در بهمن ماه 5 روز و در اسفند ماه در حدود 7 روز آسمان تقریبا به طور کامل پوشیده از ابر است و پوشش آسمان از ابر در متاه های بهار کاهش یافته و در تابستان به حداقل مقدار خود می رسد و با شروع فصل پاییز مجددا بر پوشش ابری افزوده می شود.
در مرکز استان چهارمحال و بختیاری در مجموع 38 روز از آسمان تقریبا به طور کامل پوشیده از ابر است.پوشش ابری آسمان با ساعات تابش آفتاب دارای نسبت عکسی است، ‌‌‌یعنی با افزایش ابرناکی آسمان از یاعات آفتابی کاسته می شود.در شهرکرد بیشترین ساعات آفتابی ماهانه با رقم 7/348 ساعت به ماه خرداد تعلق دارد و ککمترین ساعات آفتابی ماهانه مربوط به دی ماه است که معادل 181 ساعت است. جمع سالانه ساعت آفتابی در شهرکرد 4/3123 ساعت است.
جمع سالانه ساعت آفتابی در کوهرنگ 3/2842 و در بروجن 5/3354 ساعت است.(گزارش نهایی پروژه اقلیم و گردش‌گری در استان چهارمحال و بختیاری‌،‌‌‌ شرکت فنی و مهندسی نیوار‌،‌‌‌ 1380،‌‌‌ 16)
3-3-6- پوشش گیاهی
استان چهار محال وبختیاری به دلیل دارا بودن اکوسیستم کوهستانی و وجود گونه های گیاهی و جانوری متعدد که در واقع اصل و اساس تنوع ژنتیکی و زیستی را تشکیل می دهند، ‌‌‌از نظر تنوع زیستی دارای اهمیت بسیار بالائی است. پوشش گیاهی استان چهار محال و بختیاری در منطقه رویشی زاگرس قرار دارد و دارای تنوع جالبی از پوشش گیاهی است. در اکثر نقاط استان چهار محال و بختیاری پوشش گیاهی به چشم می خورد تأثیر آب و هوا، ‌‌‌ارتفاع مکان، ‌‌‌پوشش گیاهی متنوع و متفاوتی در استان بوجود آورده است. بغیر از مراتع جنگل های انبوهی نیز در بعضی قسمتهای جنوب و جنوب غربی یافت می شود. در شمال شرقی استان اثری ازجنگل نمی توان یافت ودر قسمت شمال شرقی نیز پوشش گیاهی رو به نقصان وکاهش می گذارد (داودی‌،‌‌‌ 1386،‌‌‌ 19).
جنگل های استان با مساحتی حدود 307 هزار هکتاراست که حدود 5/2 درصداز کل جنگل های کشور را شامل می شود. این جنگل ها به صورت نواری از شمال باختری منطقه بازفت تا جنوب استان (لردگان وفلارد) به طول 212کیلومتر کشیده شده است. حداقل عرض این نوار حدود 3 کیلومتر در منطقه فلارد وحداکثر عرض آن حدود 45کیلومتر در منطقه لردگان واقع گردیده است (داودی و همکاران،‌‌‌ 1380، ‌‌40). شکل (3-7) براساس پهنه بندی اقلیمی سیلیانوف وضعیت پوشش گیاهی استان را نمایش می دهد. استان چهار محال و بختیاری از شرایط مناسبی برای رویش نباتات علوفه ای برخوردار است و قلمرو وسیعی از منطقه دارای پوشش مرتعی است. این استان به پشتوانه غنای پوشش گیاهی وتنوع گونه

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   دانلود تحقیق در مورد سوانح طبیعی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید