کشور را تحت تأثیر قرار می دهد(رنجبران وهمکار‌، ‌‌‌1379، ‌‌‌ص 66).
‌‌
جدول شماره 2-2 آثار اقتصادی جهان‌گردی
نوع اثر
جنبه‌های مثبت
جنبه‌های منفی
اقتصادی
ـ افزایش درآمدزایی ارزی
ـ ایجاد فرصت های شغلی
ـ تحرک سرمایه‌های مالی
ـ جلب سرمایه‌های خارجی
ـ به سازی‌توسعه تأسیسات زیربنایی
ـ‌موازنه پرداخت های بین‌المللی
ـ توسعه صادرات غیر نفتی
ـ به کارگیری توان های موجود محلی
ـ توسعه منطقه‌ای
ـ تورم، ‌‌‌افزایش عمومی قیمت ها
ـ اشتغالات فصلی و بیکاری
ـ افزایش قیمت زمین
ـتوسعه بخش خدمات و تحلیل تولید کالایی
ـ کاهش خدمات عمومی همگانی
ـتوسعه نامتعادل منطقه
ـ وابستگی به کشورهای بیگانه
‌‌‌‌‌‌‌ منبع: ضرغام، ‌‌‌1375، ‌‌‌ص 86
2-7-2- آثار اجتماعی و فرهنگی:
در کتاب انسان‌شناسی گردش‌گری (اسمیت) اثرات مختلفی در این رابطه در نظر گرفته شده است.
1ـ بعضی از انواع اثرات اجتماعی ـ اقتصادی، ‌‌‌تغییرات طبیعی هستند و فشارهای ناشی‌از هر نوع توسعه اقتصادی را شامل می‌شوند حتی اگر بومیان و گردش‌گران دارای زمینه‌های فرهنگی یکسانی باشند.
2ـ اثرات دیگر ناشی از تفاوت اجتماعی ـ اقتصادی بین بومیان و گردش‌گران است که ممکن است دارای زمینه‌های اقتصادیـ اجتماعی یکسان یا متفاوتی باشند که تفاوت سطوح نسبی با توسعه اجتماعی- اقتصادی-
سیاسی بومیان و گردش‌گران به عنوان یک فاکتور مهم شناخته شده است.
3ـ نوع سوم اثرات منتج از تفاوت های فرهنگی چشم گیر بین بومیان و گردش‌گران است. آن تفاوت ها ممکن است به ارزش های اصلی و نظام قانونی اعتقادات مذهبی، ‌‌‌سنن، ‌‌‌رسوم، ‌‌‌سبک زندگی، ‌‌‌الگوهای رفتاری، ‌‌‌نوع لباس، ‌‌‌تقسیم‌بندی زمان، ‌‌‌گرایش نسبت به بیگانگان و عوامل دیگر مربوط می‌باشد.
یکی از مقاصد برنامه‌ریزی و سیاست گذاری جهان گردی ممانعت از درگیری‌ها و کنترل تبعات فرهنگی حضور جهان گردان خارجی است. برای تأمین این منظور معمولاً یکی از دو شیوه زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد :
1ـ تمرکز تأسیسات و تجهیزات جهان گردی در نقاط دور از مناطق پرجمعیت باعث می‌شود تا از این طریق از تقابل فرهنگ های متفاوت مردم و جهان گردان (مثلاً پوشش آنان، ‌‌‌نحوه استفاده از دریا، ‌‌‌الگوی مصرف و…) جلوگیری به عمل آید. اما این راه‌حل خود موجب مشکلاتی از قبیل ایجاد منطقه اقتصادی فعالی، ‌‌‌جدا از محیط اجتماعی و اقتصادی بومی می‌گردد. به علاوه تمرکز تأسیسات و تجهیزات تفریحی به حالتی که استفاده از آن برای مردم بومی میسر نباشد، ‌‌‌صورت ناخوشایندی از حضور جهان‌گردان است. به همین خاطر چنین شیوه‌ای شاید بتواند برای منطق کم جمعیتی که بالقوه امکان توسعه جهان‌گردی دارند مفید باشد.
2ـ ترکیب و پذیرش انواع خاصی از جهان گردان بین‌المللی به منظور جذب مشتریان کم زحمت‌تر و پردرآمدتراست به طوری که دریافتی حاصل از این عده‌ی ‌قلیل عدم حضور تعداد کثیری جهان‌گرد معمولی را جبران می‌کند. توفیق در اجرای این سیاست انتخاب اصلح را پیشنهاد دارد و مستلزم وجود تجهیزات، ‌‌‌خدمات و محیط های استثنایی است که در اغلب مناطق با امکانات موجود در کشور و یا برنامه‌های مصوب توسعه اجتماعی ـ اقتصادی آن مناطق انطباق ندارد. مع‌الوصف برخی کشورها (نظیر موریتانی) این خط مشی را دنبال کرده و در اجرای آن توفیقاتی نیز بدست آورده‌اند (ضرغام، ‌‌‌1380‌، ‌‌‌ص 93 )
جدول شماره (2-3) جنبه های مثبت و منفی حضور گردش‌گران را به نمایش می گذارد.
جدول شماره 3-2آثار فرهنگی ـ اجتماعی گردش‌گری
نوع اثر
جنبه‌های مثبت
جنبه‌های منفی
فرهنگی ـ اجتماعی
ـ بهبود کیفیت زندگی
ـ افزایش امکانات تفریحی و سرگرمی
ـ بهبود کیفیت خدمات اجتماعی
ـ بهبود درک و تصور در مورد فرهنگ ها و جوامع دیگر
ـ گسترش تبادلات فرهنگی
ـ تسهیل در ملاقات با جهان‌گردان
ـ حفاظت از وجهه فرهنگی جامعه میزبان
ـ القای احساس افتخار از داشته‌های فرهنگی خود
ـ افزایش فحشا
ـ افزایش الکلیسم
ـ القای حس عقب‌ماندگی فرهنگی، ‌‌‌مالی به ساکنین
ـ ایجاد فرهنگ محلی غلط
‌‌منبع : ضرغام، ‌‌‌1375‌، ‌‌‌ص 89
یکی از زمینه های تأثیر اجتماعی گردش گری که در سال های اخیر توجه بیشتری به آن شده است‌، ‌‌‌موضوع سلامت است.‌‌ اخیراً مطالعات در مورد رابطه ی بین مسافرت و شیوع بیماری های مسری در حال افزایش است.‌‌ (Clift , 1996 , p 3)
اما با وجود انتقاداتی که در خصوص آثار منفی گردش گری بر فرهنگ و اجتماع وجود دارد‌،‌‌‌ ‌‌‌مطالعه دیدگاه های ساکنان‌، ‌‌‌نشان دهنده برخی منافع و آثار مثبت اجتماعی-‌ فرهنگی توسعه این صنعت بر جوامع میزبان است. (besculides,2002,p165)
مطالعات انجام گرفته در ایران مؤید این واقعیت است‌، ‌‌‌به طوری که اکثریت قریب به اتفاق کسانی که از ایران دیدن کرده اند‌، ‌‌‌پس از سفر دیدگاهشان درباره مردم و فرهنگ این سرزمین کاملاً تغییر کرده و ایرانیان را مردمانی خون گرم‌،‌‌‌ مهمان نواز و صمیمی می شناسند (ستاری، ‌‌‌1379، ص20).
شکل شماره ی 2-1تأثیرات اجتماعی – فرهنگی گردش گری در چهارچوب محیط گسترده جامعه
منبع : Ratz , 2002 , p 38
شکل (2-1) حاکی از این است که فعالیت های گردش گری در خلأ صورت نمی گیرند‌،‌‌‌ ‌‌‌بلکه محیط های طبیعی اقتصادی‌،‌‌‌ ‌‌‌سیاسی‌،‌‌‌ ‌‌‌اجتماعی‌،‌‌‌ ‌‌‌فرهنگی و فنی آن را احاطه کرده اند.‌‌ تعاملات جامعه میزبان و مهمان‌، ‌‌‌که لازمه شکل گیری و استمرار گردش گری است‌، ‌‌‌با توجه به ویژگی های دو طرف و هم چنین بر اساس تفاوت های اقتصادی و فرهنگی بین آن ها و خصوصیات گردش گری در مقصد‌، ‌‌‌تأثیراتی در طرفین ایجاد می کند.
2-7-3- آثار محیطی:
رابطه بسیار نزدیکی بین گردش‌گری و محیط زیست وجود دارد که سه شکل آن به شرح زیر است:
1ـ بعضی از اشکال محیط زیست فیزیکی جاذبه‌هایی برای گردش‌گران محسوب می‌شوند.
2ـ تسهیلات و زیربناهای گردش‌گری بخشی از محیط زیست ساخته شده را تشکیل می‌دادند.
3ـ توسعه گردش‌گری و استفاده گردش‌گران از یک ناحیه اثرات زیست محیطی ایجاد می‌کند.
اثرات زیست محیطی گردش‌گری عمدتاً به این دلیل است که در محیط هایی که حساس و شکننده هستند، ‌‌‌این فعالیت، ‌‌‌توسعه یافته است. مانند جزایر کوچک، ‌‌‌سواحل، ‌‌‌نواحی کوهستانی، ‌‌‌نواحی مراتفع، ‌‌‌کنار سایت های تاریخی و باستانی،‌‌‌ ‌‌‌زیرا این نوع مکان ها منابع مهم و جاذبه‌های گردش‌گری را شکل می‌دهند.(قادری، ‌‌‌1380، ‌‌‌ص 45).
حضور گردش‌گران در کشورها مانند یک شمشیر دولبه است از یک سو عاملی است که موجب حفاظت از ثروت های طبیعی و یادمان های باستانی و مذهبی کشور می‌شود و از سوی دیگر عامل تخریب و حتی نابودی منابع است. لذا در توسعه حضور جهان گردان بین‌المللی لزوماً باید تشویق اثرات مثبت و محدودسازی آثار منفی این توسعه حضور را مطمع نظر داشت : جهان گردی به حفاظت و حراست از منابع طبیعی کمک می‌کند. مثلاً برای حفاظت از پوشش گیاهی و حیات وحش، ‌‌‌مناطق حفاظت شده، ‌‌‌پارک های ملی و منطقه‌ای ایجاد می‌شود. به علاوه حضور جهان‌گردان خارجی علاقه‌مند به این منابع موجب بیداری مردم نسبت به ارزش میراث طبیعی کشور اشکال مختلف بهره‌برداری از آن ها خواهد شد. از این رو توسعه جهان گردی بین‌المللی بسیار مثبت و ارزنده است. به علاوه این که در مقایسه با سایر منابع به ویژه تولیدات کارخانه‌ای آلودگی کمتری به دنبال دارد و نیز دلیل موجهی برای به سازی محیطی نقاط و چشم‌اندازهایی است که تا پیش از این توسعه، ‌‌‌به دست فراموشی سپرده شده بودند. بنابراین در بسیاری از کشورهای در حال توسعه،‌‌‌ ‌‌‌جهان‌گردی بدون در دست داشتن خط مشی مشخص یا برنامه معین حراست و بهسازی محیط زیست توسعه یافته است. دلیل این امر احتمالاً کمبود منابع مالی و یا عدم آگاهی از زیان های احتمالی حاصل از توسعه حضور جهان گردان است.
آثار منفی حضور گردش‌گران بر محیط زیست عمدتاً عبارت است از : خسارت هایی که جهان گردان بر عناصر مختلف زیست محیطی که یک منبع مهم جهان گردی است وارد می‌آورند. مانند تخریب زیست گاه های حیات وحش کشور، ‌‌‌تخریب چشم‌اندازهای طبیعی (ناشی از زیاده‌روی در ایجاد تأسیسات اقامتی و پذیرایی در مناطق زیبای ساحل دریا و رودخانه‌ها یا چشم‌اندازهای طبیعی)، ‌‌‌تخریب یادمان های باستای (سرقت یا خراب کاری در ساختمان هایی که دارای حفاظ نیستند)، ‌‌‌آلودگی‌های هوای شهرها، ‌‌‌آب رودخانه‌ها و دریاها به مناطق زیرزمینی (ناشی از تراکم آمد و شد بازدیدکنندگان در یک منطقه و نقض امکانات تخلیه یا تصفیه فاضلاب و دفع اصولی زباله‌ها) (جدول شماره(4-2) ).
جدول شماره 4-2 آثار محیطی جهان‌گردی
نوع اثر
جنبه‌های مثبت
جنبه‌های منفی
محیطی
ـ حفاظت از منابع طبیعی
ـ ایجاد مناطق حفاظت شده و پارکهای ملی
ـ آگاهی مردم نسبت به ارزش ثروت طبیعی
ـ بهسازی محیط زیست و چشم‌اندازهای طبیعی
ـ تخریب مناطق طبیعی
ـ تخریب ایستگاههای حیات وحش و پوشش گیاهی
ـ آلودگی آب، ‌‌‌هوا، ‌‌‌صوتی و…
ـ تخریب یادمانهای باستانی
‌‌‌‌‌ منبع : ضرغام، ‌‌‌1375‌، ‌‌‌ص 94
2-8-نظریه‌های مختلف در خصوص‌گردش گری :
کلاوسون و کنچ (1966) و میشل (1984) معتقدند که ترکیب پیچیده عوامل مختلف در سیستم‌های اقتصادی – اجتماعی و عدم توجه جدی به آنها تعریف گردش گری را دشوار می‌نماید. در بیشتر موارد فاکتورهایی نظیر روش‌های اصولی و فلسفی، ‌‌‌جهت‌گیری‌های اسلوبی (روش‌شناسانه) و یا اهداف تحقیقاتی موجب می‌گردند. که محور‌ها و موضوعات اصلی مطالعات گردش گری متفاوت باشد. تعاریف گردش گری هر کدام با قواعد خاص خود ارتباط میان تحقیقات گردش گری و رشته‌های مختلف علمی را منعکس می‌نمایند. به عنوان مثال،‌‌‌ ‌‌‌ویژگی‌های اساسی و پایه‌های نظری مشترکی را می‌توان میان مطالعات گردش گری و مطالعات مربوط به اوقات فراغت، ‌‌‌تفرج و گردش گری به شکلی ناپایدار اما هماهنگ به هم مرتبط می‌باشند. این روابط بر خصوصیات تجربی و عملی که معیار و مشخصه این واژه‌ها هستند،‌‌‌ مبتنی می‌باشند. از طرف دیگر، ‌‌‌از طرف دیگر، ‌‌‌در تعاریف اقتصادی و فنی- آماری واژه گردش گری، ‌‌‌معمولاً از روش‌هایی استفاده می‌گردد. که بر تردد افراد میان مرزهای سیاسی و میزان پولی که از این آمد و شد‌ها به دست می‌آید، ‌‌‌مبتنی می‌باشند. از این رو در این تعاریف فاکتور تجربی انسان معمولاٌ نادیده گرفته می‌شود (رضوانی، ‌‌‌1378، ‌‌ص22). مدافعین توسعه گردش گری: این گروه با اشاره به جنبه های مثبت اقتصادی، ‌‌‌اجتماعی توریسم از جمله اشتغال زایی، ‌‌‌ارزآوری، ‌‌‌ماندگاری اقتصادی، ‌‌‌حفاظت منابع طبیعی، ‌‌‌ترمیم و نگه داری ابنیه باستانی، ‌‌‌احیاء سنت های گذشتگان، ‌‌‌تعامل فرهنگ ها و حفظ صلح “انگیزه گسترش” این صنعت را قوت بخشیدند.
مخالفان توسعه گردش گری: این دسته با گذشت زمان و تحقیق بیشتر در مورد پیامدهای توسعه منفی اقتصادی و اجتماعی گردش گری؛ مثل توزیع نابرابر درآمد در میان قشرها و پهنه جغرافیایی، ‌‌‌نابودی و تخریب محیط، ‌‌‌از هم گسیختگی ساختار جامعه میزبان، ‌‌‌بی احترامی به سنن و فرهنگ اشاره نموده و با توجه به پیامدهای منفی “توسعه احتیاط آمیز” گردش گری را پیشنهاد می کنند.
توسعه تطبیقی گردش گری: این گروه نتیجه مناظرات دو گروه فوق بودند یا تلفیق بیانیههای موافق و مخالف نوعی توسعه گردش گری را بر مبنای پاسخ گویی به ارزشهای اجتماعی- اقتصادی مردم، ‌‌‌منابع مصنوعی و طبیعی آنها پیشنهاد کردند؛ گردش گری شهری، ‌‌‌روستایی، ‌‌‌مطلوب، ‌‌‌مردمی، ‌‌‌هم سازی، ‌‌‌کنترل پذیر، ‌‌‌زیست محیطی، ‌‌‌فرهنگی، ‌‌‌آرام، ‌‌‌پایدار، ‌‌‌سبز، ‌‌‌مردم با مردم و ممنوع گزینه های پیشنهادی آنها بوده است و

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه ارشد رایگان با موضوعبیمه گذار، بیمه اجباری، روابط حقوقی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید