نقش هیجان در  رشد اخلاقی

نقش هیجان در روانشناسی اخلاق مدّتی طولانی موضوع بحث فلسفی بوده است . با نگاهی انتقادی، این سوال مطرح می شودکه: آیا هیجان روی قضاوت اخلاقی تاثیر می گذارد یا عمل اخلاق مناسب را برمی انگیزد؟  اخیراً داده های رفتاری و عصب شناختی،  نشان داده که هیجان برای قضاوت اخلاقی، ضروری است . اگر چه حمایت قابل توجهی در تاثیر هیجان بر تفکر اخلاقی و انگیزش اخلاقی وجود دارد ، شواهد موجود در تبیین این مساله که هیجان چگونه و چه زمانی در قضاوت اخلاقی ما تاثیر می گذارد ، کافی نیست . به طور کلی، این اتفاق نظر در بین پژوهشگران وجود دارد که داده های موجود نمی توانند این ادعا را تایید کنند که هیجان ها به طور کامل یا قسمتی از شایستگی های اخلاقی ما را تشکیل می دهند . طی سالهای طولانی ، تشخیص داده شده که تخطی از هنجارهای اخلاقی، از نظر هیجانی سخت است. علاوه بر این، هیجان ها همیشه ما را از اعمال شرم آمیز باز نمی دارند . در واقع افراد روانپریش- افراد فاقد توانایی در احساس همدلی و گناه-  در بازداری از تمایلات تخطی گرایانه  موفق نمی شوند. این موارد  در واقع، در جهت مخالف نقش هیجان در رشد اخلاق هستند، که باید به نحو مطلوبی مورد بررسی قرار گیرند (پرنیز،2006). علی رغم این همه تناقضات مفهومی و پژوهشی ، درباره ارتباط  بین هیجان و روانشناسی اخلاق هماهنگی هایی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می شود:

  • تخطی های اخلاقی ادراک شده، اغلب تداعی گرتحقیر ، شرم ، خشم و نفرت را فرا می خواند.
  • هیجان ها ، به اخلاق گرایی منجر می شوند.
  • مطالعات عصب – روانشناختی تایید می کنند که ساختارهای هیجانی در تصمیمات قضاوت های اخلاقی بازسازی می شوند.
  • عمل مناسب اخلاقی، اغلب از بعد هیجانی، برانگیخته  شده،  و به صورت پدیدایی فردی و نژادی ظاهر می گردد (گالیز1،2003).
این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تعاریف مختلف سرمایه اجتماعی

ابتدا باید گفت، اگر چه هیجان با برخی از قضاوت های اخلاقی ما همراه است، اما این بدان  معنی نیست که پاسخ های هیجانی، این قضاوت های اخلاقی را ترکیب می کنند . ازطرفی، اگر چه هیجان گاهی اوقات منجر به اخلاق گرایی2 می شود، این مطلب  با این فرض همسان است که هیجان صرفاً توجه ما را به سمت ویژگیهای اخلاقی برجسته محیط اطرافمان معطوف نموده،  شناخت اخلاقی را باعث می شود (پیزار 3و همکاران،2006) . در نهایت، داده های عصب – روانشناختی موجود برای تایید نقش علّی هیجان در روانشناسی اخلاق کافی نیستند . به طور کلی نه تنها باید تلاش شود تا نقش هیجان در برانگیختن عمل اخلاقی فهمیده شود، بلکه باید این نقش تاثیر گذار نیز به حساب آید(هاسر1،2006). با وجود این ، بارها فرض شده است که هیجان برای تسلط بر مفاهیم اخلاقی، ضروری و مناسب است  .

1 ( Galese

2 ) Moralization

3 ) Pizzare

1 ) Hauser                                               2) Stromsten