به آن به صورت بخشی از خشکی که عمدتاً به وسیله دریا تحت تأثیر قرار می‌گیرد و بخشی از دریا که عمدتاً به وسیله خشکی تحت تأثیر قرار می‌گیرد اشاره کرده‌اند. در مطالعاتی که توسط سازمان ملل صورت گرفته است، نواحی ساحلی به صورت “نواحی جزر و مدی و زیر جزری در بالای فلات قاره (تا عمق 200 متری دریا)؛ نواحی که به طور منظم به وسیله آب شور دریا مغروق می‌گردند؛ و اراضی خشکی مجاور آن”66 تعریف شده است. این مطالعه شامل شیب فلات قاره و محل سکونت‌ آبزیان در آب عمیق دریا نمی‌شود. بنابراین عوارض مهم اقیانوسی از قبیل کوه‌های دریایی مستثنی شده‌اند. از دیدگاه حقوقی، اراضی ساحلی منطقه‌ای است که به عرض دو کیلومتر از بالاترین مد، دریا در طول ساحل شروع شده و تا عمق 6 متر از پایین‌تر‏‏ین تراز جزر در، داخل دریا ادامه دارد. در این بخش منظور صدمات وارده به اموال ثابت یا شناور بندری و دریایی مثل اسکله‌ها، موج شکنها، جرثقیلها و بویه‌ها می‏باشد که ذیلاً به توضیح آنها پرداخته خواهد شد. نواحی ساحلی به دلایلی چند همواره در معرض آسیبهای ناشی از مخاطرات محیطی قرار دارند. جهت کاهش میزان خسارت ناشی از یک مخاطره مشخص که تهدید جانی و اقتصادی محسوب می‏شود، شناسایی مخاطرات موجود، در مناطق ساحلی، امری ضروری میباشد. اتخاذ تصمیمات مدیریتی موثر در این نواحی منجر به جلوگیری از توسعه‌های نابجا و انجام اقدامات مناسب جهت کاهش خسارات و لطمات جبران ناپذیر به این مناطق خواهد شد. برخی از مخاطرات تهدید کننده نواحی ساحلی عبارتند از آسیب پذیری از دیدگاه زمین شناسی شامل زلزله، زمین لغزه، فرو نشست و روان گونگی؛ آسیب پذیری از دیدگاه مخاطرات اقلیمی و هیدرولوژی شامل خشکسالیها، طوفانهای شدید، یخبندانهای شدید، سیل و بارشهای سنگین؛ آسیب پذیری از دیدگاه مخاطرات دریایی شامل همه آنچه که بر اثر برخورد کشتی‌ها‏‏ به تاسیسات بندری و ساحلی یا انفجار در کشتی‌ها‏‏ رخ میدهد می‏باشند.
در این بخش از تحقیق به این مسئله خواهیم پرداخت که منظور از تخریب و خسارت به مناطق ساحلی به این معنی است که تاسیسات بندری ممکن است در اثر برخورد کشتی‌ها‏‏ هنگام پهلو گرفتن یا عوامل دیگر خساراتی را متوجه بنادر و تاسیسات ثابت و غیر ثابت بندری بنمایند. در اینجا باید از 4 ماده از 25 ماده “قانون حفاظت از دریاها و رودخانه‌های قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی”67 یادی کنیم:
ماده 18ـ رسیدگی به دعاوی مربوط به جبران خسارات وارده به بنادر، تأسیسات و تجهیزات بندری و ساحلی و خسارات وارده به منابع و محیط زیست دریایی، حیات آبزیان و سایر خسارات ناشی از آلودگی موضوع این قانون با درخواست مدعی‌العموم یا حسب مورد یکی از سازمانهای بنادر و دریانوردی، حفاظت محیط زیست و شیلات ایران و رسیدگی به دعاوی مربوط به جبران خسارات وارد شده به سایر اشخاص با ارائه دادخواست توسط اشخاص خسارت دیده انجام می‌شود.
ماده 19ـ در صورت تقاضای اشخاص حقیقی و حقوقی ذینفع و بدون پرداخت خسارتهای احتمالی، مرجع قضائی می‌تواند، در مورد جرائم موضوع این قانون با توجه به قرائن و امارات، قرار تأمین خواسته صادر نماید.
ماده 20ـ سازمانهای بنادر و دریانوردی، حفاظت محیط‌زیست و شیلات ایران از حیث مطالبه ضرر و زیان ناشی از خسارت به بنادر، تأسیسات، محیط‌زیست دریایی و منابع آبزی در مورد جزائم موضوع این قانون برحسب مورد و در محدوده وظایف و اختیارات خود، نماینده دولت جمهوری اسلامی ایران در، دعاوی بین‌المللی محسوب می‌شوند.
ماده 21ـ مبالغ مربوط به خسارات دریافت شده تحت عنوان “جبران خسارات وارده به بنادر، تأسیسات، محیط زیست دریایی و حیات آبزیان”، به حسابی متمرکز در خزانه‌داری کل واریز و صد در صد آن بر اساس بودجه سالیانه، مازاد بر ردیفهای دستگاه‌های ذیربط و طبق موافقتنامه‌های مربوط، منحصراً برای بهبود، ارتقای کیفیت، به سازی، احیا و بازسازی محیط‌زیست دریایی، سواحل و منابع آبزی و به نسبت خسارات وارده، به سازمانهای بنادر و دریانوردی، حفاظت محیط‌ زیست و شیلات ایران و نیروهای مسلح تخصیص یافته و هزینه می‌گردد.
2-3- ورود خسارت به کشتی‌ها‏‏
یکی از این حوادث که شاید بتوان با توجه به سوابق، آن را شدیدترین و زیانبارترین سانحه دریایی دانست، تصادم کشتی‌ها‏‏ یا به تعبیر رایج در حقوق دریایی انگلیس، تصادم در، دریا است. تصادم در مفهوم کلی خود، به برخورد کشتی‌ها‏‏ با هرگونه وسیله شناور دیگر اعم از کشتی‌ها‏‏ و، وسایل ناوبری مثل چراغهای دریایی همچنین برخورد کشتی‌ها‏‏ با اموال غیرشناور بندری مانند اسکله‌ها اطلاق می‏شود اما از دیدگاه حقوق دریایی که تصادم کشتی‌ها‏‏ یکی از مباحث اصلی آن است تصادم، مبین برخورد، دو کشتی با یکدیگر است و قواعد مسئولیت خارج از قرارداد ناشی از تصادم کشتی‌ها‏‏ به نحوی که در معاهده بین‌المللی یکنواخت سازی برخی قواعد مربوط به تصادم کشتی‌ها‏‏ مصوب 1910 بروکسل موارد 162 تا 172 قانون دریایی ایران مصوب، 1343 مواد 335 قانون مدنی و 336 قانون مجازات اسلامی، مقررات مربوط به تصادم می‏باشند.
به بهانه توضیح در ارتباط با خسارات وارده به کشتی بی مناسبت نخواهد بود اگر تحلیلی حقوقی از کشتی داشته باشیم. بند 4 ماده 52 قانون دریایی68 درباره کشتی چنین می‏گوید “کشتی به هر وسیله‌ای اطلاق می‏شود که برای حمل بار در، دریا به کار می‏رود”. صرفنظر از ایراداتی که به این تعریف وارد است از قبیل اینکه تنها به حمل بار در، دریا اشاره شده و حمل مسافر اعم از انسان و حیوان را شامل نمی‏گردد. البته ماده 1 قانون حفاظت دریا و رودخانه‌های مرزی از آلودگیهای نفتی مصوب 14/11/1354 تعریفی دقیق‌تر‏‏ از کشتی ارایه داده و آن را “اعم از هر نوع وسیله نقلیه دریارو، وسایل شناور خواه دارای نیروی محرک باشد یا به نوعی یدک شود” تعریف کرده است که به نسبت جامع‌تر‏‏ از تعریف پیشین است.
کشتی‌ها‏‏ دارای انواع گوناگونی چون تانکرها، فله برها، کالابرها و مسافربرها هستند. تانکر به وسایلی گفته می‏شود که برای حمل نفت، روغن، اسید در پهنه آبها استفاده می‏شود. فله بر جهت حمل الوار، سنگ معدن، سیمان و غلات استفاده می‏شود. کالا برها جهت حمل انواع مختلف کالا استفاده می‏شوند که شامل کانتینر برها، یخچالی، کالای سنگین میشود. مسافر بر، که جهت حمل انسان، حیوان، به کارگرفته می‏شود. به استناد ماده 1 قانون حفاظت دریا و…، نفتکش نیز هرگونه کشتی است که قسمت اعظم مخازن بارگیری آن به منظور حمل و نقل مایعات ساخته شده از نفت بوده و در قسمت مزبور بالفعل بار دیگری جز نفت نباشد همچنین به موجب ماده یکم آیین نامه مربوط به عبور و توقف ناوهای جنگی خارجی در بنادر و آبهای ایران مصوب 17 شهریور 1313، ناو جنگی به کلیه کشتی‌ها‏‏ی مسلح یا غیر مسلح که حامل پرچم جنگی بوده و در خدمت دولت باشند، اطلاق می‏گردد. چند ویژگی حقوقی کشتی از این قرار است کشتی باید، دارای نام باشد. طبق مقررات ایران و آیین نامه مربوط، کشتی‌ها‏‏ی ایرانی باید نامشان ایرانی بوده و به کارگیری نامهایی که پیش از این ثبت شده یا برای نیروهای مسلح است، ممنوع است. نام کشتی، باید، در بدنه کشتی ثبت شود تا اگر کشتی در حال دریا نوری است آنرا بشناسند. در سند ثبت کشتی نام و مشخصات کشتی بندر ثبت کشتی می‏باشد. ویژگی دیگر کشتی، داشتن اقامتگاه است که در مورد کشتی، محل ثبت یا بندری که کشتی در آن به ثبت رسیده است به عنوان اقامتگاه کشتی پذیرفته شده و تمامی آثار اقامتگاه که در حقوق مدنی همچون دادگاه صلاحیتدار محل اقامت خوانده در رسیدگی به دعاوی به آن تسری می‏یابد. ویژگی دیگر کشتی در رابطه با درجه آن است؛ درجه کشتی بر اساس نوع فعالیت، ظرفیت، ویژگیهای فنی، خدمات و کلاس خدمات تعیین می‏شود. ممکن است یک کشتی چندین گواهینامه فنی بین‌المللی داشته باشد، در این مورد بر اساس سال ساخت کشتی‌ها‏‏ درجه بندی شده و بر اساس آن قابلیت دریانوردی را مشخص می‏کند. تابعیت کشتی نیز ویژگی بعدی آن است. کشتی دارای تابعیت، دارای حقوق ناشی از دولت متبوع خود می‏باشد و تابع قوانین سرزمینی آن کشور می‏شود بطور مثال حق برافراشتن پرچم دولت متبوع خود را دارد، از تمام تسهیلات دولت متبوع خود بهره‌مند‏ می‏شود مثال اگر جرمی در، داخل کشتی ایرانی رخ دهد طبق قوانین ایران به آن رسیدگی می‏شود. همچنین بانک دولتی و یا خصوصی وام و یا تسهیلاتی بانکی را به کشتی می‏دهد که تابعیت مملکت خودش را داشته باشد و یا دولت تسهیلات حمایتی را برای ناوگان متبوع خود به کار می‏گیرد. برای نمونه گفتنی است به موجب ماده واحده قانون اجازه تضمین وامهای دریافتی شرکتهای کشتیرانی ایرانی مصوب 7/5/1353، به دولت اجازه داده شده که به منظور تشویق و تجهیز آن دسته از ناوگان بازرگانی ملی ایران که 40 درصد سهامش متعلق به دولت باشد، جهت دریافت تسهیلات خارجی مورد نیاز پس از تایید شرایط وام تا سی میلیارد ریال از طرف وزارت اقتصاد و دارایی تضمین انجام پذیرد. به موجب بند 1 ماده 1 قانون دریایی ایران شرایط کسب تابعیت کشتی عبارتند از کشتی به اشخاص تابع ایران تعلق داشته باشد (شخص حقیقی یا اگر به شخص حقوقی تعلق دارد 51% سهام آن به شخص ایرانی تعلق داشته باشد) و حتماً باید، در ایران به ثبت رسیده و دارای ظرفیت 25 تنی و یا بالاتر از آن باشد که این مورد، در رابطه با کشتی‌ها‏‏ی حامل نفت استثنا شده است.
با توجه به شاخصه‌های ذکر شده برای کشتی باید اضافه شود که در یک تعریف کلی از سانحه‌هایی که ممکن است برای یک کشتی رخ دهد از این قرار هستند:
الف- سانحه دریایی به معنای حادثه‌ای که منجر به وقوع هر یک از موراد زیر می‏گردد؛
1) مرگ یا مصدومیت جدی شخص یا اشخاصی که به واسطه و یا در ارتباط با عملکرد
بهره‌بر‏داری از کشتی رخ داده باشد؛
2) ضرر و خسارت افراد، ‌ناشی از کشتی که به واسطه و یا در رابطه با عملکرد کشتی ایجاد شود؛
3) خسارت و یا رها کردن و ترک کشتی؛
4) خسارت کلی به کشتی؛
5) به گل نشستن و یا از کار افتادن کشتی، ‌گرفتار شدن و درگیر شدن در تصادم و برخورد؛
6) خسارت کلی که به واسطه و یا در رابطه با عملکرد یک کشتی ایجاد شود؛
7) خسارت و آسیب به محیط‌ز‏‏یست‏ که به واسطه خسارت کلی به کشتی و یا کشتی‌ها‏‏یی و یا در رابطه با عملکرد آنها ایجاد شده باشد؛
ب- سانحه بسیار جدی سانحه ایست که منجر به خسارت کلی به کشتی، ‌خسارت جانی افراد و یا آلودگی شدید شود؛
ج- سانحه جدی سانحه ایست که به شدت سانحه بسیار جدی نیست و شامل؛
1) آتش سوزی،‌ انفجار، ‌به گل نشستن کشتی،‌ تصادم، خسارت ناشی از هوای نامساعد، خسارت ناشی از یخ زدگی، شکستگی بدنه کشتی ‌یا مظنون بودن به عیوب بدنه و غیره که منجر به خسارت رسانی و ساختار به گونه‌ای که کشتی قابلیت دریانوردی نداشته باشد. از جمله سوراخ شدن بدنه کشتی در قسمت زیر آب، خرابی و از کار افتادن موتور یا خسارت شدید به وسایل راحتی و آسایش داخل کشتی و غیره…
2) آلودگی بدون در نظر گرفتن تعداد آن؛
3) خرابی و از کار افتادن کشتی به گونه ایکه نیاز به یدک کش و یا کمک گرفتن از ساحل باشد. در نظام دریایی، حادثه به معنای رویداد یا واقعه‌ای که به وسیله و یا در ارتباط با عملکرد یک کشتی ایجاد شده و کشتی و یا افراد را به مخاطره انداخته و یا منجر به خسارت شدید کشتی و یا خسارت به محیط‌ز‏‏یست‏ شده است. در این خصوص به یکسری کنوانسیونهایی بر می‏خوریم که در یک نگاه کلی به 3 گروه تقسیم
می‏شوند:
1- کنوانسیونهای ایمنی؛
2- کنوانسیونهای آلودگی؛
3- کنوانسیونهای مسئولیت و جبران خسارت.
در مورد کنوانسیونهای ایمنی همین قدر باید گفته شود که کشتی‌ها‏‏

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع پایان نامه ارشد با موضوع [m]، سوراخ، [m2]، Re
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید