دانلود پایان نامه

ت افراد و به خصوص دانشجویان از دانشگاه و نیز نقشی که در زمینهسازی برای عملکرد مطلوب دانشگاه دارد، مدیران و برنامهریزان دانشگاهی باید با توسعهی ساختار سازمانی مناسب و سوق دادن آن به سمت ساختار سازمانی تواناساز، به ایجاد بستر مناسب جهت اثربخشی و حفظ و بقای خود در محیط پررقابت کنونی یاری رسانند.
با این وصف، نظر به اینکه نوع ساختار سازمانی و نیز میزان و کیفیت سرمایهی اجتماعی در جلب رضایت تحصیلی دانشجویان مؤثر خواهد بود، بررسی رابطه بین این متغیرها و نتیجهی حاصل از آن، میتواند در اصلاح و بهبود راهبردها و برنامه‌ریزیهای دانشگاهی جهت جلب رضایت دانشجویان ـ به عنوان مخاطبان و مشتریان اصلی دانشگاه ـ یاری رساند. به علاوه از طریق فراهم آوردن اطلاعاتی پیرامون ویژگیهای ساختار سازمانی دانشگاه و کیفیت سرمایه‏ی اجتماعی حاکم در بخشها، میتواند در توسعه و بهبود این دو متغیر به عنوان دو عامل مؤثر بر انسجام درونی و اثربخشی دانشگاه، به ارتقای سلامت سازمانی و در نتیجه افزایش موفقیت دانشگاه و بهبود وجههی آن در جامعه نیز یاری رساند.
1 ـ 1 ـ بیان مسأله
مأموریت دانشگاهها، مؤسسات و مراکز آموزشعالی علاوه بر انتقال دانش، کمک به رشد و بهسازی همه جانبهی دانشجویان میباشد (آستین، 1993). از جمله اقداماتی که به مراکز دانشگاهی جهت انجام احسن این مأموریت یاری میرساند، گردآوری اطلاعاتی پیرامون رضایت تحصیلی دانشجویان میباشد، که از آن به عنوان یک پیامد (آستین، 1993ب؛ سندرز و چن، 1996) یا ابزار طراحیشده جهت بهبود کیفیت تجارب دانشجویان (هاروی، پلیمر، مونو گیِل، 1997؛ آلدریج و رولی، 1998) یاد میشود. بر اساس یافتههای پژوهشی رضایت تحصیلی دانشجویان هم به افزایش تعهد آنها نسبت به یادگیری مستمر و بهبود عملکرد تحصیلی آنها منجر میشود (واکر، شلتون و اسکرودر، 2010)؛ و هم از طریق تاثیرگذاری بر کیفیت و اثربخشی دانشگاه به ارائهی تصویر مطلوبی از دانشگاه به محیط بیرونی و موفقیتهای بعدی آن نیز کمک خواهد نمود (راکِرت، 1992؛ دِشپَند، فارلی و وِبستِر، 1993؛ دی، 1994؛ دِشپَند و فارلِی، 1998الف؛ تسه و ویلتون، 1998). البته تحقق این امر، منوط به فراهم آوردن بستر مناسب، از جمله وجود شبکههایی گسترده از روابط مثبت و مشارکتی بین ذینفعان آموزشی میباشد که از آن به عنوان سرمایه‌ی اجتماعی یاد میشود.
سرمایهی اجتماعی به عنوان ذخیرهای از حس اعتماد، همکاری و مشارکت در بین افراد یک گروه یا جامعه محسوب میشود که همانند یک نیروی ارتباطی مؤثر اجتماعی، اعضای یک گروه یا اجتماع را به هم متصل میکند و در عین حال نظیر یک مایع اجتماعی، مبادلات میان آنها را سریع، راحت و کمهزینه مینماید (رنانی و مؤیدفر، 1387). مطالعات انجام شده پیرامون سرمایهی اجتماعی نشان میدهد، سیستمها یا گروه ها و جوامعی که از سرمایهی اجتماعی بالایی برخوردار میباشند، نه تنها میزان تعهد و مسئولیتپذیری، انعطافپذیری و مدیریت مناسب کنش جمعی در آنها، در سطح بالایی قرار دارد (بولینو، ویلیام و جیمز، 2002)، بلکه کاهش فقر و توسعهی اقتصادی (پوتنام، 2000)، تسهیل مبادله و هماهنگی فعالیتها (شجاعی باغینی، 1387 :241)، توسعهی میزان مشارکت و تعلق اجتماعی (کاسارد و جانویتز،1986)، پیشرفت تحصیلی و در نهایت تأمین رضایت تحصیلی دانشجویان (کلمن، 1990، ازرایل، بایلیو و هِرتلِس، 2000) از دیگر پیامدهای آنها میباشد.

شایان ذکر است که تحقق انتظارات مشتریان و توسعهی سرمایهی اجتماعی در سازمان‏ها و به ویژه در دانشگاهها، تحت تأثیر عوامل چندی قرار میگیرد که از مهمترین آن نوع ساختار سازمانی تواناساز یا بازدارنده میباشد. بر اساس نظر هوی، بلازوسکی و نیولند (1983) در ساختار سازمانی بازدارنده بهدلیل تأکید بر کنترل متمرکز امور، اجرای دقیق استانداردها و عدم توجه به انتظارات و خواسته‌های فراگیران، نه تنها بستر مناسب جهت توسعهی سرمایهی اجتماعی فراهم نمیگردد، بلکه بهدلیل مهمبودن اهداف دانشگاه، به تأمین رضایت تحصیلی دانشجویان نیز توجهی نمی‌شود. حال آنکه بر اساس یافتههای پژوهشی، چنانچه ساختار سازمانی از نوع تواناساز باشد، بهدلیل تأکید بر قوانین و فرایندهای پویا و منعطف، هم زمینهی ارتقاء میزان اعتماد، انگیزش و وفاداری اعضا به سازمان فراهم میگردد (هوی و سوئیتلند، 2001؛ آدلر و بورایز، 1996؛ هوی و میسکل، 2008) و هم بستر مناسب برای افزایش رضایت (میکائیل، کرون، رابینِسکی و جوچیم استالر، 1988)، افزایش نوآوری (دامنپور، 1991؛ کرایج، 1995)، کاهش تعارض نقش (سناترا، 1980) و کاهش احساس بیگانگی در محیط‏های آموزشی (جکسون و اسکولر، 1985) را فراهم میآورد.
چنانچه ساختار سازمانی از نوع سلسله مراتبی، ایستا و بازدارنده باشد، نه تنها باعث از بین رفتن سرمایهی اجتماعی میشود، بلکه از طریق الزام افراد به پیروی از قوانین و فرایندهای تعیین شده و تأکید صرف بر نتایج، زمینهی بیاعتمادی اعضاء نسبت به یکدیگر را فراهم می‏آورد. از طرفی، چنانچه افراد در یک سازمان نسبت به یکدیگر بیاعتماد باشند، حتی اگر ساختار سازمانی به نحوی باشد که آنها را به مشارکت، همکاری و تبادل اطلاعات تشویق و ترغیب نماید، افراد نه تمایلی به برقراری ارتباط با یکدیگر دارند و نه از تبادل اطلاعات خود با دیگران احساس امنیت و راحتی میکنند. بدین ترتیب تعامل این دو مفهوم با یکدیگر، جوّی را به وجود خواهدآورد که از طریق تأثیرگذاری بر نگرش اعضاء و ذیربطان آموزشی هم عملکرد آنها و کیفیت خدمات آموزشی و پژوهشی را تحت تأثیر قرار خواهد داد و هم بر میزان رضایت یا نارضایتی تحصیلی دانشجویان مؤثر خواهدبود.
نوع ساختار سازمانی
سرمایهی اجتماعی
رضایت تحصیلی
نوع ساختار سازمانی
سرمایهی اجتماعی
رضایت تحصیلی
بر این اساس، با توجه به مفهوم نوع ساختار سازمانی و سرمایهی اجتماعی و وجود نوعی همپایانی میان این دو متغیر در توسعه یا جلوگیری از شکل‌گیری جوّی تؤام با اعتماد، مشارکت، صمیمیت، مسئولیتپذیری و …، و همچنین با توجه به تأثیر مستقیم و تعاملی هر دو مفهوم در ایجاد بستر مناسب جهت تأمین و جلب رضایت تحصیلی دانشجویان، در تحقیق حاضر تلاش خواهد شد، با ارائهی چارچوبی (شکل 1) به بررسی رابطه این سه متغیر پرداخته شود. لذا در حالیکه سرمایهی اجتماعی دارای سه بعد پنهان شبکهی اجتماعی، هنجار اجتماعی و اعتماد و نوع ساختار سازمانی نیز دارای دو بعد پنهان توانمندساز و بازدارنده می‏باشد، ضمن بررسی رابطه مستقیم هر یک از این متغیرها با رضایت تحصیلی دانشجویان که دارای شش بعد میباشد، به بررسی رابطه تعاملی هر دو متغیر جهت پیش‌بینی میزان رضایت تحصیلی دانشجویان پرداخته شده است.
شکل شمارهی 1: چارچوب مفهومی رابطه بین متغیرهای پژوهش
1 ـ 2 ـ ضرورت و اهمیت پژوهش
از آنجا که رضایت مشتریان منجر به وفاداری آنان به سازمان میگردد، همهی سازمانها از جمله دانشگاهها در جهت نیل به مزیتهای رقابتی و دستیابی به موفقیت، مایل به ارائهی خدماتی می‌باشند که رضایت مشتریان خود را تأمین کنند (آتناسپولوس، گوناریز، اِستادکوپولوس، 2001). به عبارتی چون مشتریان وفادار و راضی به‌دلیل تجربیات خوشایند قبلی در مواجهه با اشتباهات احتمالی سازمان اغماض بیشتری دارند و به آن سازمان وفادار میمانند (جانسون، 1995)، عجیب نیست که توجه به جلب رضایت مشتریان از اصلیترین وظایف هر سازمانی از جمله دانشگاهها به شمار آید (جان، 1998). با این وجود، تأمین رضایت تحصیلی دانشجویان به عنوان مهمترین ذینفعان دانشگاه، به خودی خود و بدون وجود جوّ یا بستری مناسب جهت ارائهی خدمات متناسب با انتظارات دانشجویان محقق نمیشود. سرمایهی اجتماعی که شامل مجموعهای از شبکه ها، هنجارها، ارزشها و ادراکی است که همکاری درون و بینگروهها را در جهت کسب منافع متقابل تسهیل میکند (امینبیدختی، 1388)، از جملهی عوامل بسترساز محسوب میشود. سرمایهی اجتماعی به عنوان یک کالای عمومی و دارایی اجتماعی میباشد که به تمام افراد یک سیستم یا گروه تعلق دارد، لذا چنانچه خدشهای در آن ایجاد شود، نه تنها افراد، بلکه کل گروه یا سیستم آسیب میبینند و در صورت تقویت همگان، همه از منافع آن برخوردار خواهند شد (کاظمزاده، 1389). بنابراین سرمایه‌ی اجتماعی نقشی مهمتر از سرمایهی فیزیکی و انسانی در سازمانها ایفا میکند و مانند سایر اشکال مولّد، تحقق اهدافی را ممکن میسازد که بدون آن نمیتوان بدانها دست یافت (منوریان، 1387؛ تاجبخش، 1384).
شایان ذکر است که سرمایهی اجتماعی به تنهایی منجر به تحقق انتظارات دانشجویان نخواهد شد، بلکه در تعامل با سایر عناصر سازمانی از جمله نوع ساختار سازمانی دانشگاه، به تحقق این مهم کمک خواهدکرد. به عبارت دیگر نه تنها کیفیت سرمایهی اجتماعی، گشودگی ارتباطات، ایجاد جوّی تؤام با اعتماد، صمیمیت، مسئولیت‌پذیری و مشارکت که از مؤلفه های سرمایهی اجتماعی محسوب میشوند، به نوع ساختار سازمانی دانشگاه بستگی دارد، بلکه تحقق رضایت تحصیلی دانشجویان نیز تا حد زیادی به کیفیت و نوع ساختار سازمانی دانشگاه وابسته میباشد (نورالسناء، سقایی، شادالویی و صمیمی، 1387). در واقع، ساختار سازمانی که به عنوان رکن اصلی و اساسی سازمان محسوب میشود، با طرحریزی صحیح الگوهای ارتباطی و ایجاد هماهنگی بین عناصر سازمانی به بهبود عملکرد ذیربطان آموزشی و کیفیت خدمات آموزشی جهت جلب رضایت تحصیلی دانشجویان خواهد انجامید.
با وجود موارد فوق و در حالیکه امروزه نقش ارتباطات در تسهیل جریان اطلاعات و زمینه‏سازی برای تصمیم‌سازی و تصمیمگیری بر کسی پوشیده نیست (شاهی، نوهابراهیم و مهرعلیزاده، 1387)، سازمانها و به خصوص دانشگاهها و مؤسسات و مراکز آموزشعالی، با اصرار بر وفاداری نسبت به ساختارهای مکانیکی و ایستا (بازدارنده) و تمرکز بر کنترل امور حرفهای به صورت متمرکز (هوی و همکاران، 1983)، نه تنها حصول قابلیتهای لازم جهت پاسخگویی به ذینفعان را از خود سلب کردهاند، بلکه با توسعهی بیاعتمادی در بین ذی‌ربطان آموزشی، بقای خود را در شرایط پر رقابت امروز، به مخاطره انداختهاند.
بدینترتیب، از آنجا که دانشجویان به عنوان مهمترین و اصلیترین دریافتکنندگان خدمات دانشگاهی محسوب میشوند (وارن و تیو، 2001)، پایش مستمر رضایت تحصیلی آنها، جهت اتخاذ سیاستهای مناسب نه تنها به پیشرفت و موفقیت علمی آنها کمک خواهد کرد، بلکه منجر به حفظ و بقای دانشگاه در محیط رقابتی نیز خواهدشد (دشیلدز، کارا و کایناک، 2005؛ هِلگِسن و نِسِت، 2007). بر این اساس، دانشگاهها و مؤسسات و مراکز آموزشعالی ناگزیر باید بکوشند تا با ایجاد جوّی تؤام با اعتماد و حمایت از فرایندهای منعطف و پویای یاددهی ‌ـ یادگیری از طریق توسعهی سرمایهی اجتماعی و طراحی ساختارهای تواناساز، جهت جلب رضایت دانشجویان و حفظ بقای خود در محیط تلاش کنند.
در تحقیق حاضر تلاش خواهد شد تا ضمن بررسی رابطه سرمایهی اجتماعی و نوع ساختار سازمانی دانشگاه با رضایت تحصیلی دانشجویان به بررسی رابطه تعاملی این دو متغیر جهت پیش بینی میزان رضایت تحصیلی دانشجویان پرداخته شود. البته با توجه به اینکه کیفیت آموزشعالی به شدت متأثر از مجموعه عوامل و شرایط محیط درونی و بیرونی مراکز دانشگاهی میباشد، نتایج حاصل از این تحقیق میتواند نوعی چارچوب کلی برای مدیران و مسئولان دانشگاهی به منظور تلاش جهت تأمین و تضمین رضایت تحصیلی دانشجویان از طریق بهبود برنامههای دانشگاهی، تجدیدنظر در ساختارهای متمرکز دانشگاهی، تغییر در برخی از سیاستهای تمرکزی و دست وپاگیر و توسعهی شبکه های ارتباطی در بخشها یا گروه های آموزشی جهت توسعهی سرمایهی اجتماعی را فراهم آورد.
1 ـ 3 ـ اهداف پژوهش
هدف کلی تحقیق، بررسی رابطه بین نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایهی اجتماعی بخشها با رضایت تحصیلی دانشجویان بود. در این راستا اهداف جزئی زیر دنبال شده است:
1 ـ 3 ـ 1 ـ اهداف اصلی
1 ـ 3 ـ 1 ـ 1 ـ تعیین نوع ساختار سازمانی غالب در دانشگاه شیراز
1 ـ 3 ـ 1 ـ 2 ـ ارزیابی وضعیت سرمایهی اجتماعی بخشهای (گروه های) آموزشی
1 ـ 3 ـ 1 ـ 3 ـ ارزیابی وضعیت رضایت تحصیلی دانشجویان
1 ـ 3 ـ 1 ـ 4 ـ بررسی رابطه بین نوع ساختار سازمانی دانشگاه با رضایت تحصیلی دانشجویان
1 ـ 3 ـ 1 ـ 5 ـ بررسی رابطه بین سرمایهی اجتماعی بخشها با رضایت تحصیلی دانشجویان
1 ـ 3 ـ 1 ـ 6 ـ بررسی رابطه تعاملی نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایهی اجتماعی بخشها با رضایت تحصیلی دانشجویان
1 ـ 3 ـ 2 ـ اهداف فرعی
1 ـ 3 ـ 2 ـ 1 ـ مقایسهی ابعاد رضایت تحصیلی دانشجویان
1 ـ 3 ـ 2 ـ 2 ـ مقایسهی دیدگاه اساتید گروه های مختلف درباره نوع ساختار سازمانی دانشگاه
1 ـ 3 ـ 2 ـ 3 ـ مقایسهی دیدگاه اساتید گروه های مختلف درباره سرمایهی اجتماعی بخش‏های آموزشی
1ـ 3 ـ 2 ـ 4 ـ مقایسهی رضایت تحصیلی دانشجویان در گروه های مختلف آموزشی
1 ـ 4 ـ سؤالات پژوهش
1ـ 4 ـ 1 ـ سؤالات اصلی
1 ـ 4 ـ 1 ـ 1 ـ نوع ساختار سازمانی غالب در دانشگاه شیراز کدام است؟
1 ـ 4 ـ 1 ـ 2 ـ آیا سرمایهی اجتماعی بخشها در وضعیت مطلوبی قرار دارد؟
1 ـ 4 ـ 1 ـ 3 ـ آیا رضایت تحصیلی دانشجویان در وضعیت مطلوبی قرار دارد؟
1 ـ 4 ـ 2 ـ فرضیه های پژوهش
1 ـ 4 ـ 2 ـ 1 ـ بین نوع ساختار سازمانی دانشگاه و رضایت تحصیلی دانشجویان رابطه معناداری وجود دارد.
1 ـ 4 ـ 2 ـ 2 ـ بین سرمایهی اجتماعی بخشها و رضایت تحصیلی دانشجویان رابطه معناداری وجود دارد.
1 ـ 4 ـ 2 ـ 3 ـ بین نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایهی اجتماعی بخشها با رضایت تحصیلی دانشجویان رابطه معناداری وجود دارد.
1 ـ 4 ـ3 ـ سؤالات فرعی (سایر یافتههای پژوهش)
1 ـ 4 ـ 3 ـ 1 ـ آیا تفاوت معناداری بین ابعاد رضایت تحصیلی دانشجویان وجود دارد؟
1 ـ 4 ـ 3 ـ 2 ـ آیا سرمایهی اجتماعی بخشها پیشبینیکنندهی رضایت تحصیلی دانشجویان میباشد؟
1 ـ 4 ـ 3 ـ 3 ـ آیا تفاوت معناداری بین دیدگاه اساتید گروه های مختلف قلمرو پژوهش در خصوص نوع ساختار سازمانی دانشگاه وجود دارد؟
1 ـ 4 ـ 3 ـ 4 ـ آیا تفاوت معناداری بین دیدگاه اساتید گروه های مختلف قلمرو پژوهش در خصوص مطلوبیت سرمایهی اجتماعی بخشها وجود دارد؟
1 ـ 4 ـ 3 ـ 5 ـ آیا تفاوت معناداری بین رضایت تحصیلی دانشجویان در گروه های مختلف قلمرو پژوهش وجود دارد؟
1ـ 5 ـ تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها
1 ـ 5 ـ 1 ـ تعریف مفهومی
1 ـ 5 ـ 1 ـ 1 ـ نوع ساختار سازمانی
1 ـ 5 ـ 1 ـ 1 ـ 1 ـ ساختار سازمانی: ساختار سازمانی حاصل فراگرد سازماندهی و طراحی سازمان است و چگونگی توزیع قدرت و اختیار را در سازمان نشان میدهد (الیس، 2003). به عبارت دیگر ساختار سازمانی انتظار موجود از هر نقش و ارتباطات میان آنهاست که طی آن وظایف افراد تقسیمبندی و هماهنگ میگردد و قابل تفکیک به دو نوع

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منبع پایان نامه ارشد درمورد یادگیری سازمانی

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند


دیدگاهتان را بنویسید