«میشه اینقدر وول نخوری و مشقتاتو انجام بدی؟»

مطمئنا شمام وقتی بچتون مشغول درس خواندنه، چندین بار این جمله رو به اون می گین. من خود این مشکل رو دارم. دختر پرجنب و جوش، بازی گوش و پرحرفِ هشت ساله ام رو خیلی سخت میتونم مجبور کنم یکجا بنشیند و بی حواس پرتی زیاد روی تکالیف خود تمرکز کنه و اونا رو بکنه.

از عبارت «حواس پرتی زیاد» استفاده کردم، چون کودکان همیشه پر انرژی و بازیگوش هستن و نمی تونیم توقع داشته باشیم به طور کامل تمرکز کنن و حواس شون اصلا پرت نشه! ولی با اینحال بازم ممکنه مهارت تمرکز کردن رو در اونا افزایش دهیم و کاری کنیم بتونن به مدت زمان طولانی تری روی یک کار تمرکز کنن. این نوشته رو بخونین تا با راههای بالا بردن تمرکز در کودکان آشنا شید.

 

قبل از بررسی این موضوع، باید به چند نکته بدیم:

بچه ها معمولا کنجکاو و پرانرژی هستن و دلیل اصلی واسه نبود تمرکزشان اینه که ذهن اونا کارکرد متفاوتی داره.

وقتی کاری که به اونا سپرده ایم، براشون جالب نباشه، خیلی سریع خسته می شن و توجه خود رو به چیزی جلب می کنن که جالب تره، برخلاف بزرگسالان که کاری رو دوست داشته باشن یا نه، اونو به اتمام می رسانند!

۱. بازی کردن تمرکز کودکان رو افزایش می ده

ازآنجایی که کودکان موقع بازی ، مطالب زیادی رو یاد می گیرن، بهتره کاری کنیم فعالیت هاشون بیشتر مثل بازی کردن باشه. تلفن هوشمند، تبلت و رایانه رو از اونا دور نگاه دارین و اجازه بدین کودکان، با اسباب بازیای معمولی بازی کنن و بازیایی که تمرکز اونا رو بیشتر می کنه رو بکنن و تمرکزکردن رو تمرین کنن.

تحقیقات نشون داده تلفنای هوشمند می تونن مدت زمان تمرکز کودکان رو کاهش دن. پس اصلا تلفن هوشمند رو در اختیار اونا قرار ندین یا به کم اجازه بازی با اونو به اون بدین.

  • بازیای فکری: قدرت تمرکز کودکان رو با انجام بازیای فکری بیشتر کنین. بازیایی که نیازمند فکرکردن، برنامه ریزی و استفاده از حافظه هستن، مفیدند. جدول کلمات، جورچین و بازی با کارت می تونه قدرت تمرکز کودک روی کلمات، اعداد و تصاویر رو بالا ببره. پازل تصویری که در اون، بچه های کوچیک تر باید به دنبال یک غلط یا یک شی مخفی در تصویر بگردند، می تونه توجه و تمرکز کودک رو بالا ببره.
  • منظم کردن: منظم کردن و تمرکز رابطه خیلی قوی ای دارن. دنبال کردن دستور تهیه غذا، چیدن میز و منظم کردن وسایل به ترتیب حروف الفبا، فعالیتایی هستن که به کودکان کم تمرکز کمک می کنن.
  • نشستن: در این بازی کودک تمرین می کنه که بتونه مدت زمانی رو فقط در یک جا، بی تکان خوردن بنشیند. یک بازی تمرکزی دیگر در این دسته بازیا، «مجسمه بازی» است. با تکرارکردن این کلمه، ذهن کودک عادت می کنه، و کم کم این رابطه بین ذهن و بدن تمرکز کودک رو بالا می بره.

۲. محیط رو آماده کنین

بعضی کودکان با محیط آرامش بخش و ساکت آسون تر هستن. بعضی دیگر در محیطی آسون تر هستن که جنب و جوش زیادی داره. درک این مسأله که کودک شما در کدوم محیط آسون تره، می تونه اولین قدم در افزایش تمرکز اون باشه.

  • آرامش: موسیقی بی کلامِ آرامش بخش و نور کم می تونه کودک شما رو واسه درس خوندن آماده کنه. «کالپانا» (Kalpana)، مادر «ماناو» (Manav) چار ساله، می گه: ««ماناو» همیشه پرانرژی بود، ولی بعد از اینکه یک تنگ ماهی رو در اتاقش قرار دادم، حس می ٰکنم کمی آروم تر شده! فکر می کنم تماشای شناکردن ماهیا اثر خوبی روی اون داشته!»
  • دستگاه های الکترونیکی: حالت ایده آل اینه که همه دستگاه ها شامل تلویزیون، آی پد، گوشی هوشمند و غیره رو موقع درس خوندن خاموش کنیم یا از اتاق بیرون ببریم تا حواس کودک رو پرت نکنن. اگه واسه درس خوندن به رایانه نیاز داره، مطمئن شید از اون فقط واسه درس خوندن استفاده می کنه، نه چیز دیگر.
  • در دسترس بودن لوازم: هر چیزی که کودک لازم داره رو در دسترس اون بذارین تا مجبور نشه بلند شه و چیزی رو برداره. کتابا، دفترا، مدادرنگی، مدادا و حتی یک لیوان آب رو واسه اون روی میز بذارین. این کار به کودک یادآوری می کنه، چه میزان از کارا باقی مونده و زمان خود رو بهتر مدیریت کنه. همه این کارا تمرکز و توجه کودکان رو بیشتر می کنن.

۳. تغذیه سالم

خوردن غذای سالم رابطه مستقیمی با تمرکز کودک داره. خوردن غذاهای آماده یا شیرین باعث می شه کودک بی حال شه، ولی غذاای پروتئینی مثل بادام، تخم مرغ و گوشت بی چربی هوشیاری و تمرکز رو بالا می بره.

  • کافئین: تحقیق جدیدی در آمریکا نشون می ده مصرف قهوه و نوشیدنیای انرژی زا و کافئین دار در کودکان زیاد شده. این نوشیدنیا شکر اضافی ناسالمی رو وارد بدن اونا می کنه که بعد باعث افت انرژی اونا می شه.
  • سبزیجات: تحقیقی جالب در دانشگاه «آلستر» (Ulster) انگلیس نشون می ده: خوردن نون تُست و لوبیا ی پخته واسه صبحانه قدرت درک کودکان رو افزایش می ده. کارشناسان باور دارن خوردن میوه ها و سبزیجات، آنتی اکسیدانایی رو وارد بدن می کنه که قدرت ذهن رو افزایش میدن.

۴. روال کارهای روزمره مهمه

«آنیتا» (Anita)، مادر «راهول» (Rahul) چار ساله، همه چیز رو برنامه ریزی کرده. «راهول ساعت ۳.۳۰ از مدرسه برمی گرده و یه چیزی می خوره. ساعت ۴ می برمش بیرون تا با بچه های همسایه بازی یا دوچرخه سواری کنه».

«ساعت ۵ برمی گردیم خونه، دست و صورتش رو می شوره، و یه چیزی می خوره. ساعت ۵.۳۰ درس خوندن رو شروع می کنه یا تکالیفش رو انجام می ده تا ساعت ۷.۳۰. بعد شام می خوره و ساعت ۸.۳۰ می خوابه».

همه ما لازم نیس به اندازه «آنیتا» منظم باشیم، مهمه که کودک ما برنامه ریزی داشته باشه، حتی اگه این برنامه ریزی انعطاف پذیرتر باشه. این کار مدیریت زمان رو آسون تر می کنه و ذهن کودک رو طوری برنامه ریزی می کنه که بدونه چه وقت باید درس بخونه. پس تمرکز رو افزایش می ده! مثلا، «راهول» می دونه بعد از بازی کردن باید درس بخونه. پس وقتی بازی تموم شد، وارد فاز درس خوندن می شه.

۵. چرت زدن و استراحت تمرکز رو بیشتر می کنه

بیشتر کودکان بعد از یک خواب خوب شبونه آسون تر می تونن تمرکز کنن. یک چرت کوتاه واسه ۲۰ دقیقه بعد از مدرسه یا بعد ازظهر واسه افزایش تمرکز عالیه. قبل اینکه کودک درس خوندن رو شروع کنه، باید دستشویی برود و چیزی بخورد. چون این چیزا تمرکز رو پایین می بره.

۶. کارهای بزرگ رو به کارهای کوچیک تر تقسیم کنین

خوندن یک فصل کامل از یک درس، به شکل یکباره ممکنه واسه کودک سخت باشه. بهتره فصل رو به صفحه ها و حتی پاراگرافایی تقسیم کنیم تا کودک بعد از به اتمام رساندن هر کار کوچیکی احساس موفقیت کنه و به اون انگیزه بده کار خود رو ادامه بده.

این کار رو میشه نه تنها واسه درس خوندن، بلکه واسه کارهای خونه هم انجام داد. «نیتا» (Nita) مادر «آنکیت» (Ankit) کودک ۸ ساله، می گه: «من هفته ها بود به آنیک غر می زدم کمدش رو تمیز کنه، ولی گوش نمی داد. بعد کار رو با تقسیم کردن آسون کردم؛ گفتم که امروز قفسه پایین رو تمیز کن و البته وقتی به خونه برگشتم کار انجام شده بود!»

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   بهترین روش شستن سبزی و میوه ها با استفاده از سرکه

۷. روش یادگیری کودک خود رو پیدا کنین (دیداری، شنیداری یا حرکتی)

هر کودکی روش متفاوتی داره. بعضی کودکان وقتی اطلاعات رو می بینن اونو بهتر درک می کنن. بعضی با شنیدن آسون تر هستن و بعضی وقتی یاد می گیرن که از اطلاعات استفاده عملی کنن و اونو لمس کنن.

بهتره بدونین کودک شما در کدوم گروه قرار داره، چون به این صورت کودک اطلاعات رو بهتر درک می کنه و یادگیری اون دراز مدت تر می شه.

  • دیداری: کودکانی که دیداری هستن وقی چیزی رو می بینن بهتر اونو درک می کنن. در این مورد، کودک وقتی بهتر می تونه تمرکز کنه که اطلاعات رو می خونه و اونو می نویسه.
  • درست کردن فلاش کارت: اگه کودک شما باید املا یا مفاهیم رو یاد بگیره، نوشتن اونا روی یک کارت کوچیک و دائم نشون دادن به اون، کمک می کنه این مفاهیم رو سریع تر درک کنه و به خاطر بسپارد.
  • نقاشی کردن: از کودک بخواهید چیزی رو که یادمی گیرد، نقاشی کنه. این کار کمک می کنه کودک مطالب رو بهتر تو ذهن خود ببینه. یکی از فواید این کار اینه که مهارتای حرکتی کودک هم بهبود پیدا می کنه.
  • خط خطی کردن: معمولا می بینیم که کودک وقتی درس می خونه گوشه کتاب رو خط خطی می کنه و فکر می کنیم حواس اون پرت شده. ولی درواقع خط خطی کردن کمک می کنه کودک مطالب رو به خاطر بسپارد و بعدا آسون تر اونا رو به یاد آورد.
  • شنیداری: کودکانی که وقتی چیزی رو می شنون اونو بهتر درک می کنن، یادگیری شنیداری دارن.
  • بلندخواندن: کودکانی که یادگیری شنیداری دارن وقتی مطالب رو بلند بلند می خونن یا به خوندن کسی دیگر گوش میدن، بهتر یاد می گیرن. در این موارد کتابای صوتی واسه کودک بهتر از کتابای کاغذی هستن.
  • موسیقی: گوش دادن به موسیقی در بین درس خوندن هم به این کودکان کمک می کنه، تمرکز کنن و مطالب رو بهتر به یاد بیارن.
  • حرکتی: کودکانی که یادگیری حرکتی دارن، باید مطالبی که می خونن رو لمس کنن تا اونو بهتر بفهمن و بفهمن. واسه این کودکان، یادگیری با برنامه های عملی بهتر از بلندخواندن و نوشتنه.

«نینا» (Nina)، مادر «پارکاش» (Parkash) پنج ساله، می گه: «وقتی پارکاش داشت در مورد سیارها یادمی گرفت، اونو به کیهان سرا بردم و وقتی به خونه برگشتیم، باهم نشستیم و مدلی از منظومه شمسی ساختیم و رنگش کردیم. از اون موقع دیگه هیچ وقت ترتیب سیارها و اینکه کدوما حلقه دارن رو فراموش نکرد».

۸. اهداف کوتاه مدت واسه تمرکز بهتر هستن

واسه رسیدن به یک هدف، محدود کردن زمانی مشخص کنین. اگه هدف درس خواندنه، می تونین بگید در ۲۰ دقیقه تعداد مشخصی صفحه خونده شه.

به یاد داشته باشین که بزرگسالان، فقط می تونن واسه ۴۲ دقیقه تمرکز داشته باشن. پس زمان تمرکز واسه کودکان کمتره. بهتره محدوده های زمانی کوتاه تری رو مشخص کنین، مثلا ۱۵ تا ۲۰ دقیقه.

نکته ی دیگری که باید مورد توجه داشته باشیم اینه که بعضی کودکان در محدود کردن زمانی موفق می شن، ولی کودکان دیگر ممکنه حس کنن تحت فشار هستن، استرس پیدا کنن و تمرکز خود رو ازدست بدن.

۹. کودک خود رو واسه کار بعدی آماده کنین

وقتی که کودک مشغول کاریه به اون بگید که بعد از اون باید چکار کنه. چند دقیقه ای به اون فرصت بدین تا این کار رو تموم کنه و به سراغ کار جدید برود.

این کار به ویژه وقتی مفیده که کودک کاری رو انجام می ده که واسه اون جالبه و از اون لذت می بره. چون معمولا دلش نمی خواد از اون کار دست برداره و کار دیگری رو بکنه.

۱۰. سیستم جایزه دادن

جایزه حتما نباید چیزی مثل شکلات یا اسباب بازی باشه.

می تونین کودک خود رو تشویق کنین یا حتی به اون بگید بیشتر درس بخونه! «آنوشکا» (Anushka) مادر «مانسی»(Mnasi)، ده ساله می گه: «دختر من خیلی دوست داره مسألهای ریاضی حل کنه، ولی از خوندن زبون خوشش نمیاد، پس وقتی زبون می خونه به عنوان جایزه بهش اجازه می دم کمی جمع و تفریق کنه! ».

این روش حتما تمرکز کودک رو بالا می بره، درسته؟

۱۱. زمانی رو به حواس پرتی اختصاص بدین

کودکان به شکل طبیعی پرانرژی و بازیگوش هستن، پس، وقتی زمان اونا واسه انجام کاری به پایان رسید، می تونیم زمانی رو به اونا بدیم تا انرژی خود رو تخلیه کنن. بهتره در این زمان کار متفاوتی بکنن.

مثلا، «شانتا» (Shantha) مادربزرگ «شیفرا» (Shifra) کودک ۸ ساله، می گه: «وقتی به نوه ام املا یاد می دم، املای ۱۰ کلمه رو یاد می گیریم و بعد از اون به اون اجازه می دم یک یا دو دقیقه دور خونه بدود یا اسکیت بازی کنه. این به اون کمک می کنه روی ۱۰ کلمه بعدی تمرکز کنه».

از نظر اون ترکیب کردن یک فعالیت ذهنی و یک فعالیت فیزیکی خیلی مؤثره.

۱۲. از انرژی استفاده موثر کنین

بعضی بچه ها صبحا بیشتر انرژی دارن، ولی بعضی دیگر عصر پرانرژی هستن. مطالعه یا انجام کارهای دیگر در این زمان به بچه ها کمک می کنه، بیشتر روی کار خود تمرکز کنن. همیشه فعالیتای سخت تر رو واسه وقتی بذارین که بیشترین انرژی رو دارن. با کم شدن انرژی، همیشه می تونین سراغ فعالیتی سبک تر برید. این کار کمک می کنه تمرکز بچه ها بیشتر شه.

۱۳. نفس عمیق کشیدن و ایجاد تصاویر ذهنی

ترکیب کردن تکنیکای آسون ی آرامش بخش مثل تنفس عمیق و تصاویر ذهنی مثبت به مغز کمک می کنه، مهارتای جدید رو بهتر یاد بگیره.

مثلا، می تونین از کودک خود بخواهید که چشمانش رو ببندد و تصور کنه که داره در کلاس به معلم توجه می کنه.

تو ذهن خود چه چیزی می بینه؟ چه چیزی می شنوه؟ چه چیزی حواس اونو پرت می کنه؟

می تونین از اون بخواهید تصور کنه چه جوری می تونه از این حواس پرتیا خلاص شه.

وقتی تونست این تصاویر رو تو ذهن خود به وجود بیاره، می ببینن که رفتار اون در مدرسه هم تغییر کرده!

نتیجه گیری

تمرکز رو هم می تونیم مثل مهارتای دیگر بهبود بخشیم و اونو به شکل خودکار انجام بدیم. نکته ی مهم اینه که کار خود رو ادامه دهیم. این ۱۳ نکته واسه افزایش قدرت تمرکز درهرصورت مفید هستن، چون نه تنها به تمرکز کمک می کنن، بلکه رابطه شما با کودک خود رو بهبود می بخشن.

برگرفته از: flintobox.com

تغییر رو در زندگی خود احساس کنین: در زمان کمتر، چندبرابر بیشتر کار کنین



۱

دسته بندی : Uncategorized

دیدگاهتان را بنویسید