دانلود پایان نامه

روی حجم نمونه، توجه داشت.
در این تحقیق، نمونه آماری به روش حذف سیستماتیک (هدفمند) انتخاب شده است. در این روش نمونه‌گیری پژوهشگر ابتدا برای انتخاب نمونه، شرایطی را لحاظ می‌نماید. چنانچه هر کدام از اعضای جامعه ویژگی‌های مورد نظر را داشته باشند به عنوان نمونه انتخاب می‌شوند. در غیر این صورت از نمونه آماری حذف می‌شوند. این روش معمولا بیشتر برای جامعه‌های محدود بکار گرفته می‌شود.
به همین منظور نمونه آماری این تحقیق آن دسته از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که حائز شرایط زیر باشند:
جزء بانک‌ها، موسسات مالی، سرمایه‌گذاری، هلدینگ و لیزینگ نباشد زیرا به دلیل ماهیت فعالیت خاص آن‌ها، رابطه مولفه‌های مورد بررسی در این تحقیق برای چنین موسساتی متفاوت بوده و قابل تعمیم به سایرین نمی‌باشد.
شرکت تا پایان سال 1386 در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده و طی سال‌های 1388 تا 1392 از بورس اوراق بهادار نیز خارج نشده باشد.
برای رعایت قابلیت مقایسه پذیری، سال مالی شرکت منتهی به 29 اسفند ماه هر سال باشد.
شرکت طی سال‌های 1388 تا 1392 تغییر سال مالی نداشته باشد و صورت‌های مالی و اطلاعات شرکت‌ها در دسترس باشند.
بر این اساس و پس از اعمال محدودیتهای فوق تعداد 100 شرکت در دوره زمانی 1388 تا 1392 شرایط فوق را دارا بوده اند.
جدول 3-1. تعداد شرکت‌های حاضر در تحقیق
شرکت‌های فعال بورس تا پایان سال 1392

320
شرح محدودیت
شرکت‌های مشمول
تعداد نمونه باقی مانده
شرکت‌های سرمایهگذاری و واسطهگری مالی و بیمه
61
259
شرکت‌های پذیرفته شده بعد از سال 1386
28
231
سال مالی غیر از 29 اسفند
46
185
تغییر دوره مالی و عدم دسترسی به اطلاعات
85
100
3-6. روش گردآوری و ابزار گردآوری اطلاعات
یکی از اصلی‌ترین بخش‌های هر کار پژوهشی را جمع‌آوری اطلاعات تشکیل می‌دهد. چنانچه این کار به شکل منظم و صحیح صورت پذیرد کار تجزیه و تحلیل و نتیجه‌گیری از داده‌ها با سرعت و دقت خوبی انجام خواهد شد. اطلاعات مهم‌ترین رکن هر تحقیق تجربی است، چرا که تمام نتایج تحقیقات تجربی بر اساس تجزیه و تحلیل اطلاعات صورت می‌گیرد. مهم‌ترین نکتهای که در جمعآوری اطلاعات باید مورد توجه واقع شود نوع و کیفیت اطلاعات است نه میزان آن. چه بسیار اتفاق می‌افتد که در مرحله بررسی اطلاعات ضرورت تجدید نظر در اطلاعات و یا کمبود و فقدان اطلاعات مفید احساس می‌شود. با این استدلال می‌توان حکم داد که کمیت و کیفیت اطلاعات لازم، به عمق تحقیق و خواسته‌های مدل مورد نظر منوط و متکی می‌باشد.
روش گردآوری اطلاعات در این تحقیق، کتابخانه‌ای می‌باشد. روش‌هاى کتابخانه‌اى در تمامى تحقیقات علمى مورد استفاده قرار مى‌گیرد.
ابزار گرد‌آوری اطلاعات در این تحقیق، فیش و بانک‌های اطلاعاتی می‌باشد. در این راستا برای تدوین مبانی نظری تحقیق از طریق فیش برداری از کتب، مقالات و پایان نامهها انجام گرفته است. همچنین، متغیرهای تحقیق از طریق بانک‌های اطلاعاتی ره آورد نوین و سایت سازمان بورس اوراق بهادر جمع آوری می‌گردد.
3-7. سوال‌های تحقیق
تحقیق علمی همواره با نوعی مسأله آغاز می‌شود، هدف آن پیدا کردن جواب مسائل با استفاده از روش‌های علمی است. دشوارترین گام در فرآیند تحقیق مشخص کردن مساله مورد مطالعه است (هومن، 1392).
سوال‌های اصلی این تحقیق بدین شرح می‌باشند:
آیا کیفیت اقلام تعهدی در شرکت‌های درمانده پایین‌تر از شرکت‌های سالم است؟
آیا پایداری سود در شرکت‌های درمانده پایین‌تر از شرکت‌های سالم است؟
آیا قابلیت پیش‌بینی سود در شرکت‌های درمانده پایین‌تر از شرکت‌های سالم است؟
آیا یکنواختی سود در شرکت‌های درمانده بالا‌تر از شرکت‌های سالم است؟
برای یافتن جواب سوالات فوق انجام یک تحقیق در رابطه با بررسی تاثیر وضعیت مالی بر کیفیت سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در شرایط فعلی ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این تحقیق در پی یافتن جواب، برای سوالات فوق هستیم.
3-8. فرضیه‌های تحقیق
محقق پس از تعقل درباره مسأله، پس از بررسی تجارب و مطالعات مقدماتی درباره جواب‌های ممکن به تدوین فرضیه می‌پردازد.رابطه فرضیه با تحقیق مثل رابطه راه با مسافرت است. هرچه راه و جاده هموارتر و مطمئن‌تر باشد مسافرت راحت‌تر و بی‌خطرتر می‌شود، بنابراین در تحقیقی که فاقد فرضیه باشد محقق سرگردان و بلاتکلیف است. فرضیه جمله ای (موضوعی) است که از طریق تجربی ابطال پذیر باشد. فرضیه یک بیان مبتنی بر حدس مبهم و یا یک جواب مستدل می‌باشد. به عبارت دیگر، فرضیه حدسی زیرکانه و علمی درباره پیامد تحقیق است. بنابراین، می‌توان گفت که تحقیق و پژوهش را بدون فرضیه نمی‌توان شروع کرد (هومن،1392).
برای بررسی تاثیر وضعیت مالی بر کیفیت سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران چهار فرضیه در نظر گرفته شده است. فرضیه‌ها به صورت زیر تدوین شده است:
فرضیه اول: کیفیت اقلام تعهدی در شرکت‌های درمانده پایین‌تر از شرکت‌های سالم است.
فرضیه دوم: پایداری سود در شرکت‌های درمانده پایین‌تر از شرکت‌های سالم است.
فرضیه سوم: قابلیت پیش‌بینی سود در شرکت‌های درمانده پایین‌تر از شرکت‌های سالم است.
فرضیه چهارم: یکنواختی سود در شرکت‌های درمانده بالا‌تر از شرکت‌های سالم است.
3-9. متغیرهای تحقی
ق
متغیرهای تحقیق حاضر به سه گروه متغیرهای مستقل، وابسته و کنترلی تقسیم می‌شود.
3-9-1. متغیر مستقل
متغیر مستقل در این تحقیق، شرکت‌های درمانده در مقابل شرکت‌های سالم می‌باشد که نحوه محاسبه آن‌ها به شرح زیر است.
3-9-1-1. شرکت‌های درمانده در مقابل شرکت‌های سالم
با استفاده از مدل آلتمن که توسط کردستانی و همکاران (1393)، در بورس اوراق بهادار تهران، تعدیل شده است نمره وضعیت مالی شرکت بدست می‌آید. علت استفاده از ضرایب تعدیل شده این است که ضرایب اصلی مدل آلتمن در محیط اقتصادی آمریکا طراحی شده، ممکن است در محیط ایران، نتواند نتیجه قابل قبولی ارائه دهد. خلاصه مدل تعدیل شده آلتمن و متغیرهای آن به شرح فرمول زیر است:
Adjusted-Z’-score = 0.291Y1 + 2.458Y2 – 0.301Y3 – 0.079Y4 – 0.05Y5 (1-3)
Y1: سرمایه در گردش خالص به کل دارایی‌ها؛
Y2: سود (زیان) انباشته به کل دارایی‌ها؛
Y3: سود (زیان) عملیاتی به کل دارایی‌ها؛
Y4: ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام به کل بدهی‌ها؛
Y5: فروش به کل دارایی‌ها.
در این مدل هرچه نمره مدل تعدیل شده آلتمن کمتر باشد، وضعیت مالی شرکت پایین است.
پس از محاسبه نمره وضعیت مالی هر شرکت در هر سال، برای هر شرکت اقدام به دسته بندی شرکت‌ها به درمانده و سالم بر اساس محدوده زیر می‌گردد:
Adjusted-Z’-score ≥ 0.3: شرکت‌های سالم (سالم)؛
Adjusted-Z’-score 0.3 : شرکت‌های درمانده.
به شرکت‌های درمانده عدد 1 و شرکت‌های سالم عدد 0 اختصاص می‌یابد.
3-9-2. متغیر وابسته
برای ارزیابی کیفیت سود، رویکردهای متفاوتی وجود دارد. اما مهمترین معیارهای سنجش کیفیت سود، هفت ویژگی کیفی سود، شامل کیفیت اقلام تعهدی، پایداری سود، قابلیت پیش‌بینی سود، یکنواختی سود، مربوط بودن سود به ارزش سهام، به موقع بودن، و محافظه کارانه بودن سود، هستند (فرانسیس و همکاران، 2004). در اندازه‌گیری چهار ویژگی کیفیت اقلام تعهدی، پایداری سود، قابلیت پیش‌بینی سود و یکنواختی سود به عنوان ساختار مرجع در نظر گرفته می‌شوند و در نتیجه تنها با استفاده از اطلاعات حسابداری قابل اندازه‌گیری هستند. بنابراین در این تحقیق از این معیارهای سنجش، بعنوان متغیرهای وابسته استفاده می‌شود.
3-9-2-1. کیفیت اقلام تعهدی
کیفیت اقلام تعهدی معیاری معکوس از کیفیت سود به شمار می‌رود. کیفیت اقلام تعهدی، مبتنی بر این دیدگاه است که هرچه سود به جریان نقدی نزدیک‌تر باشد، با کیفیت‌تر است. در این تحقیق، کیفیت اقلام تعهدی بر اساس مدل دچو و دیچو (2002) به صورت زیر اندازه‌گیری می‌شود:
TCAi,t / TAi,t-1 = β0 + β1 CFOi,t-1 / TAi,t-1 + β2 CFOi,t / TAi,t-1 + β3 CFOi,t+1 / TAi,t-1 + ɛi,t (2-3)
TCAi,t: اقلام تعهدی جاری شرکت i در سال t؛ (تغییرات دارایی‌های جاری – تغییرات بدهی‌های جاری – تغییرات وجه نقد + تغییرات بدهی‌های جاری غیر عملیاتی + تغییرات مالیات پرداختی)
TAi,t-1: کل دارایی‌های شرکت i در سال t-1؛
CFOi,t-1,t,t+1: جریان نقد عملیاتی شرکت i در سال‌های t-1,t,t+1؛ (جریان نقد عملیاتی طبق صورت جریان وجوه نقد + سود سهام پرداختی + جریان نقدی مرتبط با بازده سرمایه‌گذاری‌ها و سود پرداختی بابت تامین مالی – جریان نقد مرتبط با مالیات).
کیفیت اقلام تعهدی از انحراف معیار پسماندهای برآوردی مدل فوق، به صورت زیر به دست می‌آید:
AQi, t = σ (εi,t) (3-3)
مقدار زیاد (کم) آن، بیانگر کیفیت پایین (بالا) اقلام تعهدی و پایین (بالا) بودن کیفیت سود است.
3-9-2-2. پایداری سود
پایداری سود به معنای تکرارپذیری (استمرار) سود جاری است. هرچه پایداری سود بیشتر باشد، شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد. در این تحقیق، پایداری سود بر اساس مدل کورمندی و لایپ75 (1987) به صورت زیر اندازه‌گیری می‌شود:
Earni,t / TAi,t-1 = β0 + β1 Earni,t-1 / TAi,t-1 + ɛi,t (4-3)
Earni,t,t-1: سود عملیاتی شرکت i در سال‌های t-1,t؛
اگر ضریب متغیر توضیحی مدل پایداری سود (β1) نزدیک به یک و یا بزرگ‌تر از یک باشد، بیانگر بالا بودن پایداری سود است و اگر نزدیک به صفر و یا کوچک‌تر از صفر باشد، دلالت بر ناپایداری سود دارد. هرچه پایداری سود بیشتر باشد، کیفیت سود بالاتر است و بالعکس.
3-9-2-3. قابلیت پیش‌بینی سود
قابلیت پیش‌بینی سود توانایی سود جاری برای پیش‌بینی سود آتی است. لایپ (1990)، عنوان می‌کند که معیار اندازه‌گیری قابلیت پیش‌بینی سود در واریانس شوک‌های سود منعکس شده است. بدین معنی که با افزایش واریانس‌ها، قابلیت پیش‌بینی کاهش می‌یابد. در این تحقیق، قابلیت پیش‌بینی سود از جذر واریانس خطای معادله پایداری سود بر اساس مدل فرانسیس و همکاران (2004) به صورت زیر اندازه‌گیری می‌شود:
PREDi,t = √σ2 (ɛi,t) (5-3)
مقدار بزرگ‌تر (کوچک‌تر) آن، حاکی از قابلیت پیش‌بینی پایین (بالا) سود است. در نتیجه، کیفیت سود نیز در سطح پایین (بالا) قرار دارد.
3-9-2-4. یکنواختی سود
این معیار با این فرض که سود هموار نشده و جریان نقدی مدیریت نشده، استفاده می‌شود. یکنواختی کم سود بدان معنی است که مدیریت یک شرکت درگیر شیوه‌های هموارسازی سود نیست. در این تحقیق، یکنواختی سود بر اساس مدل باون و همکاران76 (2003) به صورت زیر اندازه‌گیری می‌شود:
SMOOTHi,t = σ (CFOi,t / TAi,t-1) / σ (Earni,t / TAi,t-1) (6-3)
مقدار بزرگ‌تر (کوچک‌تر) حاکی از یکنواخت بودن بیشتر
(کمتر) سود و پایین (بالا) بودن کیفیت سود دارد.
3-9-3. متغیرهای کنترلی
متغیرهای کنترلی در این تحقیق، نوسانات جریان وجوه نقد عملیاتی، نوسانات فروش و اندازه شرکت می‌باشد
3-9-3-1. نوسانات جریان وجوه نقد عملیاتی
نوسانات جریان وجوه نقد عملیاتی، اطلاعات مربوطی را برای پیش‌بینی بازده سهام ارائه می‌دهد. مقایسه نوسانات جریان وجوه نقد عملیاتی با سود حسابداری در کوتاه مدت می‌تواند، به سرمایه‌گذار اطلاعاتی راجع به کیفیت سود ارائه دهد. از سوی دیگر مقایسه نوسانات سود و جریان وجوه نقد عملیاتی در بلند مدت، اطلاعات مناسبی در مورد میزان تحقق اقلام تعهدی، جریان مداوم سود و جریان‌های نقدی عملیاتی در اختیار سرمایه‌گذار قرار دهد. در این تحقیق، نوسانات جریان وجوه نقد عملیاتی به

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع تحقیق دربارهثبت اسناد، زمان استناد، یکسان سازی

پاسخی بگذارید