پایان نامه رشته حقوق : بورس اوراق بهادار

ر ایتالیا به هلند مراکز بروس نیز از ایتالیا به آمستردام انتقال یافتند. در قرن پانزدهم میلادی بازرگانان و کسبه بلژیکی در شهر بورژ مرکز فلاندر در شمال غربی بلژیک در میدانی به نام تربوئرس جمع می شدند و به داد و ستد می پرداختند محل تجمع آنان به تدریج به «بورس» مشهور شد. پیدایش اولین بورس های اوراق بهادار جهان را می توان به انگلستان ، فرانسه و هلند نیز در قرن 18 نسبت داد. این در حالی بود که اقتصاد کشور نوپای ایالت متحده آمریکا تحت کنترل بریتانیا بود تا اینکه اولین بازار حراج غیررسمی در سال 1752 در نیویورک تأسیس و در سال 1792 با امضاء قراردادی بین کارگزاران بورس اوراق بهادار در نیویورک رسماً معرفی شد نهادی امروزه قلب اقتصاد جهان در آنجا می تپد .
بند دوم: تعریف و تاریخچه ای از اوراق مشتقه
الف: تعریف اوراق مشتقه
در این موضوع نیز همانند موضوع پیشین تعاریف لغوی و اصطلاحی موجود است که به تفکیک بیان خواهد شد.

1-تعریف لغوی اوراق مشتقه
کلمه ی مشتق در لغت اسم مفعول از باب افتعال و برگرفته از ریشه «مشتق» یعنی جدا شده و گرفته شده است. می توانیم از این واژه معنای اقتباس کردن ، ناشی شدن، استنتاج کردن فراهم شدن و پی بردن به نتیجه کلی را نیز دریابیم. همچنین ذکر این نکته ضروریست که این کلمه در بازارهای نفتی به معنای گرفتن ماده ای از یک فراورده نفتی و مشتقات نفتی آمده است. در زبان عربی نیز این واژه به مشتق نام برده اند. اوراق مشتقه در چهار نوع اصلی مورد معامله قرار می گیرد که عبارتند از قراردادهای آتی ، قراردادهای سلف ، قراردادهای اختیار معامله و قراردادهای معاوضه در مباحث آینده بیان خواهند شد.
2- تعریف اصطلاحی اوراق مشتقه
در معنای اصطلاحی مقصود از اوراق مشتقه از معامله ای سود بردن است در فقه و حقوق به پی آیند و چیزی که متفرع بر اصل و فرعی باشد مشتق می گویند..
در اصطلاح مالی اوراق مشتقه به معنای مجموعه ابزارهایی هستند که خصوصیات مشترک دارند این اصطلاح به همه ی ابزارهای قابل معامله در بورس و خارج از بورس که مرتبط با معامله اوراق بهادار ارز نرخ بهره کالا و غیره می باشد اطلاق می شود.
بازار مشتقه در اصطلاح بازاری است که در آن معامله قراردادهای آتی و اختیار معامله مبتنی بر اوراق بهادار یا کالا داد و ستد می شود واوراق مشتقه ابزارهای مالی هستند که قیمت آن ها از قیمت سایر دارایی ها اخذ شده و در تقسیم بندی اولیه این اوراق جزیی از اوراق بهادار هستند در واقع باید گفت اوراق مشتقه به تنهایی فاقد ارزش ذاتی هستند چراکه همان گونه که از نام این اوراق پیداست ارزش ذاتی شان وابسته به سایر اوراق بهادار موجود در بازار است ولی این اوراق مانند اوراق بهادار قابلیت معامله در بازارهای بورس را پیدا کردند. در حقیقت قراردادهای مشتقه نوعی از قراردادهای مالی هستند که ارزش خود را از کالاهای فیزیکی (دارایی پایه) می گیرند. اوراق مشتقه بر اساس یک دارایی اصلی یا زیربنایی ایجاد می شوند که به صورت اوراق بهادار فرعی شکل می گیرند اما این اوراق فرعی به صورت مستقل قابل معامله در بورس می باشند.
ب: تاریخچه اوراق مشتقه در جهان
اوراق مشتقه از ابزارهای نوینی هستند که محصول نوآوری متخصصان مالی هستند و امروزه بخش عظیمی از مازاد نقدینگی را در بازارهای مالی جذب می کنند این اوراق به فعال تر شدن بازار بورس کمک بسیاری کردند دو نمونه از مهمترین اوراق مشتقه قراردادهای آتی و اختیار معامله هستند. اگرچه معاملات اینگونه اوراق دارای سابقه طولانی است اما از قرن بیستم به علت ریسکی تر شدن محیط مالی رشد چشمگیرتری در حجم این معاملات پدید آمد و از دهه بیستم به بعد این گونه بازارها بیشتر مورد توجه قرار گرفتند و دلیل ایجاد آن مدیریت ریسک در ین نوع بازارها می باشد. در عرف معمولی بازار ریسک خطری است که در نتیجه عدم اطمینان نسبت به ماهیت و کیفیت وقوع پدیده ای در آینده شکل می گیرد برخی از افراد ریسک را به عنوان هر گونه نوسان احتمالی بازدهی اقتصادی مورد انتظار تلق کردند برخی دیگر مفهوم ریسک را صرفاً به نوسان احتمالی منفی در بازده دارایی ها محدود می نمایند. به طور کلی می توان ریسک را به دو طبقه ریسک مالی و ریسک غیر مالی تقسیم کرد ریسک هایی چون: ریسک نرخ ارز، ریسک نرخ سود، ریسک اعتباری و ریسک نقدینگی از جمله مهمترین ریسک های مالی تلقی می شوند و در مقابل ریسک سیاسی، ریسک صنعت، ریسک مدیریت و ریسک قوانین و مقررات از مجموعه ریسک های غیر مالی هستند البته لازم به ذکر است ریسک های یاده شده بر یکدیگر تأثیر گذار هستند؛ مدیریت ریسک فرآیندی است که بنگاه های اقتصادی را ذکر و قادر به کنترل انواع ریسک ها و برخورد مناسب با آن می کند بر این اساس ابتدا انواع ریسک ها شناسایی می شود و سپس روش کنترل مناسب آن مشخص می شود البته برخی ریسک ها چون ریسک سیاسی را نمی توان به طور کلی حذف کرد و یا تحت کنترل قرارداده پس نگرش علمی به مسأله ریسک چیزی به جز مدیریت آن نمی باشد.
مدیریت ریسک برای اعمال کنترل مؤثر بر ریسک و به حداقل رساندن آن نیازمند ابزاری است که توسط مهندسی مالی طراحی و عرضه می شود مهندسی مالی ابزارهای جدید مالی را طراحی و یا اقدام به توسعه آن می نماید تا در نهایت امکان ارائه راه حل های جدید برای مسائل و مشکلات مالی فراهم می شود همان طور که بیان شد از ابزار های مهم مهندسی مالی که به این منظوراستفاده می شود ابزارهای مشتقه مالی می باشند که عمدتاً بعد از دهه 1990 مطرح شدند .
بند سوم: تعریف و تاریخچه از قرارداد اختیار معامله
الف: تعریف قرارداد اختیار معامله
با توجه به اینکه در مبحث بعد مفهوم این قرارداد به صورت کامل بیان می شود اکنون به ذکر تعریفی ساده از این قرارداد اکتفا می کنیم.
در ابتدا یادآور می شویم اوراق مشتقه که در بند پیشین بیان شد زیر مجموعه ی ابزارهای مالی هستند و یکی از مهمترین ابزارهای مالی مشتقه همین قراردادهای اختیار معامله هستند. قرارداد اختیار معامله ورقه بهاداری است که دارنده ی آن حق دارد اوراق بهادار خاصی را ظرف مدت معینی به قیمت توافقی معامله کند این قرارداد دو جانبه میان خریدار و فروشنده منعقد می گردد و بر اساس آن به دارنده اختیار حق داده می شود بدون هیچ الزام و تعهدی مقدار معین از دارایی موجود در قرارداد را با قیمت توافقی معین در یک دوره زمانی مشخص خرید و فروش نمایند و خریدار نیز در مقابل این امتیاز مبلغی را تحت عنوان حق شرط که همان قیمت اختیار است را به طرف دیگر می پردازد.
ب: تاریخچه قرارداد اختیار معامله در جهان

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

ارسطو در کتاب سیاست داستانی را از طالس حکیم یونانی نقل کرد که مفاد آن چیزی جز اختیار معامله نیست. او دریافت محصول زیتون سال آینده فراوان است لذا با پرداخت مبلغی به واحدهای تولید روغن زیتون حق اجاره آن را به نرخ معین برای خود خریداری نمود. با افزایش محصول زیتون قیمت اجاره دستگاه های روغن کشی افزایش یافت و طالس توانست به همان نرخ تعیین شده اجاره را انجام دهد و با نرخ بالاتری به متقاضیان اجاره دهد و سود کسب کند. در ابتدای قرن هفدهم قراردادهای اختیار معامله برای خرید و فروش پیاز لاله های هندی در بازار معاملات آستردام رواج یافت و در دهه های نخستین قرن نوزدهم معامله اختیاری برای سهام در بورس آمریکا کاملاً رواج داشت.
با آغاز قرن بیستم سازمان اتحادیه کارگزاران و دلالان خرید و فروش اختیار معاملات در آمریکا تأسیس شد البته معاملات این بازارها در خارج از بورس انجام می شد و امکان مبادله آن در بازار ثانویه وجود نداشت یعنی خریدار حق خرید یا فروش را نمی توانست به دیگری قبل از موعد منتقل کند تضمین تعهد هم وجود نداشت. با تحولات اقتصادی که در دهه هفتاد قرن بیستم ایجاد شد، تحولاتی چون سیاست آزاد سازی نرخ اند و بازارهای مالی و احتمال تغییرات سریع نرخ اند و بهره و ریسک بالای آن باعث شد قراردادهای آتی مالی مطرح شود و در سال 1973 بورس اختیار معامله شیکاگو تأسیس شد و از این تاریخ به بعد بتدریج بورس های مختلف جهان فعالیت خود را آغاز کردند .
گفتار دوم: تاریخچه در ایران
بند اول: تاریخچه بورس اوراق بهادار در ایران
بورس اوراق بهادار تهران در بهمن ماه سال 1346 بر پایه قانون مصوب اردیبهشت ماه سال 1345 تأسیس شد دوران فعالیت بورس اوراق بهادار را می توان در ایران به چهار دوره تقسیم کرد.
الف: دوره نخست (1357 – 1346)
بعد از ورود بانک صنعت و معدن در 15 بهمن 46، شرکت نفت پارس اوراق قرضه دولتی، اسناد خزانه اوراق قرضه سازمان گسترش مالکیت صنعتی و اوراق قرضه عباس آباد به بورس راه پیدا کردند طی 11 سال فعالیت بورس تا پیش از انقلاب اسلامی در ایران تعداد شرکت ها و بانک ها و شرکت های بیمه پذیرفته شده از 6 بنگاه اقتصادی در سال 46 به 105 بنگاه در سال 57 افزایش یافت .
ب: دوره دوم (1367 – 1358)
پیروزی انقلاب اسلامی و وقوع جنگ تحمیلی در این دوره رویدادها و تحولات بسیاری را به دنبال داشت از دیدگاه تحولات مرتبط با بورس اوراق بهادار نخستین رویداد تصویب لایحه قانون اداره امور بانک ها در تاریخ 17 خرداد 58 توسط شورای انقلاب بود که به موجب آن 36 بانک تجاری و تخصصی کشور در چهارچوب 9 بانک شامل 6 بانک تجاری و 3 بانک تخصصی ادغام و ملی شدند چندی بعد در پی آن شرکت های بیمه نیز در یکدیگر ادغام گردیدند و به مالکیت دولتی درآمدند و تصویب قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران در تیرماه سال 58 باعث شد تعداد بسیاری از بنگاه های اقتصادی پذیرفته شده در بورس از آن خارج شوند به گونه ای که تعداد آن ها از 105 شرکت و مؤسسه اقتصادی در سال 57 به 56 شرکت در پایان سال 67 کاهش یافت.
ج: دوره سوم 1383 – 1368
با توجه به سیاست گذاری های اقتصادی کشور به تجدید فعالیت بورس اوراق بهادار در سال 68 تعداد شرکت ها از 56 شرکت در سال 67 به 249 شرکت در سال 75 افزایش یافت.
د: دوره چهارم از سال 1384 تاکنون
در این سال با توجه به اقدامات موثر اقتصاددانان و دولت تعداد شرکت ها بسیار افزایش یافت به طوری که در پایان سال 83 به 435 شرکت رسیدند و در این دوره مهم تشکیل شورای عالی بورس اوراق بهادار و تشکیل سازمان بورس و اوراق بهادار انجام شد(تصویب 1/9/84).
بند دوم : تاریخچه اوراق مشتقه در ایران
ابزارهای مشتقه از جمله تأسیسات نوین حقوقی در ایران به شمار می روندقانونگذار در بند 1 ماده 11 قانون اوراق بهادار مصوب 1384 به صراحت بدان اشاره نموده و از این تاریخ به بعد اوراق مشتقه روز به روز گسترده تر می شوند و به علت نقشی که در پوشش و مدیریت دارند روز به روز به تعداد معامله گران آن در بازارهای مالی افزوده می شود.
بند سوم: تاریخچه قرارداد اختیار معامله در ایران
به نظر می رسد ایجاد قرارداد اختیار معامله در ایران به سال 1384 باز می گردد اما در ابتدای این سال ها در خصوص پذیرش این قرارداد، اختلاف نظرها بسیار بوده حتی با اینکه قانونگذار آن را تأیید نموده و از سال 1385 فعالیت این قراردادها در کشورمان بیشتر نشد و رفته رفته باز شد آگاهی ها و نیاز به استفاده از ابزارهای مالی مناسب جهت مدیریت و پوشش ریسک این قراردادها در کشورمان بیشتر و بیشتر مورد استفاده قرار گرفت تا اینکه در سال 1390 هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار دستورالعملی مبنی بر دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله سهام در بورس اوراق بهادار تهران مشتمل بر 48 ماده و 14 تبصره تصویب نمودند و به شکل فعالیت این قرارداد در کشور آغاز گردید البته آنچه امروزه در کشور در کشور ایران معامله می شود اوراق اختیار رسمی فروش تبعی است که در ادامه به آن اشاره می کنیم.
مبحث دوم: مفهوم قرارداد اختیار معامله
درگفتار اول این مبحث در نظر داریم به صورتی مختصر قرارداد اختیار معامله را به جهت تعاریف مختلفی که از آن شده را مورد بررسی وکنکاش قرارداده و در پایان تعاریف متفاوت تعریف نهایی از قرارداد اختیار معامله را بیان می کنیم و در گفتار دوم می خواهیم ابزارهای مالی قابل معامله در بورس ایران را اشاره کنیم چرا که امروزه ابزارهای مالی در بازارهای سرمایه دنیا بسیار گوناگون هستند و همگام با گسترش این بازارها و پیدایش نیازهای جدید سرمایه گذاران ، ابزارهای مالی تازه تری نیز به بازار معرفی می شوند هر چه تنوع این ابزارها بیشتر باشد امکان سرمایه گذاری مناسب تر وکم ریسک تر خواهد بود و این خود نشان گرکاراتر بودن بازارهای اقتصادی و توسعه محسوب می شود در بورس اوراق بهادار تهران ابزارهای مالی مختلفی عرضه می شوند اما به تنوع و گستردگی سایر کشورها نمی رسند که امید است در آینده ای نزدیک ابزارهای مالی جدیدتر نیز به عرصه بازار سرمایه آیند تا معامله گران افزوده شده و سبب توسعه اقتصادی و سرمایه گذاری هر چه بیشتر باشد.
گفتار اول : تعریف لغوی و اصطلاحی از قرارداد اختیار معامله
معنای لغوی قرارداد اختیار معامله آن چیزی است که در کتاب های لغت دیده می شود و این معنا متفاوت از معنای اصطلاحی است. معنای اصطلاحی آن است که در اصطلاح و در میان علمای حقوق و اقتصاد شناخته شده است در بندهای زیر به این دو اشاره می کنیم.
بنداول: تعریف لغوی قرار اختیار معامله

اختیار معامله در زبان عربی به « اختیار احدالأمرین» و حق الاختیار و در زبان فارسی حق خیار خرید سهام روبه ترقی ، خرید یک جایزه (بورس) آمده است در زبان عربی همانند حق انتفاع شناخته شده و یادآور شدند این سهم و حقی است که بعداً نقد می شود و گاه به آن سند بازی و معامله گری می گویند که از حق خیار خود صرف نظر می کند و با مبلغ معینی زیان کنار می رود این وازه در زبان فرانسوی هم به کار رفته است که در پاورقی آورده می شود اختیار همان گونه که از نامش پیداست در معنای گزینش، برگزیدن انتخاب حق معامله، حق خرید و فروش یا اجاره و همچنین به معنای حق فسخ دادن نیز آمده است.
(معامله اختیاری، اسم منسوب به اختیار به معنای معلق و وابسته به اراده و گزینش شخص می‌باشد. )
بنددوم: تعریف اصطلاحی قرارداد اختیار معامله
در فقه و حقوق این اصطلاح را به عملی نسبت می دهند که شخصی در انجام و ترک آن معامله مختار و آزاد باشد برخلاف الزام که شخص مکلف و موظف به انجام آن عمل است در اصطلاح تعهد اختیاری است در حقوق فرانسه از این اصطلاح حقوقی نیز نام برده اند .
قرارداد اختیار معامله در اصطلاح حق خرید یا فروش اوراق بهادار یا کالا به مقداری معین و با قیمتی معلوم در آینده ای مشخص را می رساند در خصوص این قرارداد تعاریف متعددی موجود است که هر یک را به تفکیک بیان خواهیم نمود و نیز در پایان این تعاریف مختلف از جهتی مشابه تعریف خودم از این قرارداد را بیان می نمایم.
الف: تعاریف مختلف از قرارداد اختیار معامله

1-اختیار معامله به عنوان حق مالی
قرارداد اختیار معامله حقی است که دارنده یا خریدار می تواند در مقابل پرداخت قیمت اختیار معامله به صادر کننده یا فروشنده به دست آورد و دارایی پایه قراردد را با قیمت توافقی در تاریخ معین یا قبل از آن از صادر کننده قرارداد بخرد یا به او بفروشد بدون آنکه متعهد به این خرید و فروش باشد در این تعریف قرارداد اختیار معامله به عنوان حقی شناخته شده که تعهد و اجباری در آن دیده نمی شود
2-اختیار معامله به عنوان یک قرارداد تأمینی
عده ای معتقدند این قرارداد نوعی داد و ستد یا قرارداد تأمینی است و در زمره قراردادهای ناظر به آینده است و هدف و منظور از انجام این قرارداد اینست که خطرات و ریسک ناشی از تغییر قیمت را در بازار به حداقل برساند.
3-اختیار معامله به عنوان قرارداد دو جانبه
در اینجا به طرفین قرارداد و تعهدات آن بیشتر توجه شده بر این اساس گفتند اختیار معامله قراردادی است دو طرفه میان خریدار و فروشنده به طوری که بر اساس آن به خریداری این حق داده می شود که بدون هیچ الزامی مقدار معین

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *