پژوهش – پایگاه های نظامی آمریکا در خلیج فارس و بازدارندگی علیه ایران- قسمت ۱۲

پس از پیروزی آمریکا در نبرد با عراق، ایالات متحده با چالشهایی جدی بر سر راه ساختن یک عراق دموکرات و باثبات روبرو شد چالشهایی از قبیل:
دخالت ایران درامور داخلی عراق و حمایت این کشور از گروه های شیعه افراطی در جهت افزایش نفوذ خود در منطقه وضربه زدن به آمریکا؛
فعالیت رو به رشد گروه های سنی افراطی و گروه های تروریستی در منطقه؛
مقاومت وفاداران به رژیم سابق و انجام عملیات خرابکارانه توسط آنها؛(Cordesman&Rodhan 2007:433)
بی ثبات کردن عراق
تسری بی ثباتی به کشورهای همسایه عراق
به منظور مقابله با این چالشها، ایالات متحده در دوران پس از جنگ تلاش کرد تا با ساخت پایگاه های نظامی در خاک این کشور و اعزام حجم بالایی از نیروها و تجهیزات نظامی به عراق، دولت این کشور رادر راستای ایجاد ثبات در عراق یاری کند البته آمریکاییها و بویژه رئیس جمهور فعلی این کشور باراک اوباما بارها اعلام کرده اند که پایگاه های نظامی این کشور در عراق دائمی نبوده وبه محض حصول اطمینان از توانایی عراق برای دفاع از خود نیروهای نظامی آمریکا از خاک این کشور خارج خواهند شد.(Engelhardt 2009:131)
در مجموع می توان گفت که استراتژیست های آمریکایی معتقدند با توجه به دخالتهای فزاینده ایران در عراق و اختلافات داخلی این کشور، آینده چندان روشنی برای امنیت عراق متصور نخواهد بود.
گفتار هشتم: پایگاه های نظامی شناور آمریکا[۹۹] در منطقه خلیج فارس
برای اولین بار و در سال ۲۰۱۱، روزنامه واشنگتن پست ازطرح جدید پنتاگون[۱۰۰] مبنی بر ایجاد پایگاه های دریایی شناور پرده برداری کرد. در ادامه، دیوید مارتین خبرنگار بخش امنیت ملی شبکه خبری CBS [۱۰۱] با تایید گزارش واشنگتن پست، در گزارش خود اعلام کرد که پنتاگون قصد دارد که تا سال ۲۰۱۲ پایگاه های دریایی شناوری را در آبهای خلیج فارس مستقر کند[۱۰۲]؛ طرحی که در دهه هفتاد نیز در دستور کار نیروی دریایی ایالات متحده در منطقه خلیج فارس قرار داشت و به دلایلی عملی نشد.
در اینجا یک پرسش کلیدی وجود دارد و آن این است که چه عواملی سبب شده اند تا تیم امنیتی دولت باراک اوباما ( به سرپرستی لئون پانتا[۱۰۳] وزیر دفاع این کشور) به فکر استقرار پایگاه های نظامی شناور در مناطق مختلف جهان باشند؟ یا به عبارت دیگر چه ضرورتهایی باعث شده اند تا ایالات متحده به دنبال تاسیس چنین پایگاه هایی در جهان و بویژه در منطقه استراتژیک و حساسی چون منطقه خلیج فارس باشد؟ در پاسخ بایستی گفت که مهمترین عوامل تاثیر گذار بر تصمیم سران کاخ سفید برای ایجاد پایگاه های دریایی شناور را می توان در موارد ذیل خلاصه کرد:
لزوم کاستن از حجم نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در جای جای جهان و بویژه منطقه ای مانند خاورمیانه و خلیج فارس؛
ضعف ارتش آمریکا در مقابله با تهدیدات نامتقارن نظیر تهدید دزدان دریایی سومالی و تهدیدات دولت هایی مانند ایران[۱۰۴]؛
در ارتباط با مورد اول، در طول پژوهش به چالشهایی که حضور گسترده نظامی آمریکا در جهان برای سیاست خارجی این کشور بوجود آورده است اشاره شد و ضرورتهایی که ایالات متحده را ناگزیر از کاهش حجم نیروهای خود در خارج از مرزهایش می کنند؛ به تفصیل مورد ارزیابی قرار گرفتند. بنابراین، در این قسمت تمرکز را روی عامل دوم، یعنی ضعف ارتش آمریکا در مقابله با تهدیدهای نامتقارنی که از ناحیه دولت هایی مانند ایران متوجه منافع این کشور است و لزوم اتخاذ راهکاری مناسب برای تقویت توان ارتش آمریکا و بویژه نیروی دریایی این کشور در زمینه جنگ ناتقارن، قرار خواهیم داد.
با شدت گرفتن تنشها میان ایران و ایالات متحده در عرض یک سال اخیر ( و بویژه در ماه های اخیر ) بر سر موضوع برنامه هسته ای ایران و تهدید ایران بنی بر مین گذاری درتنگه هرمز و بستن این تنگه در صورت افزایش تحریم ها بر علیه این کشور و احتمالا بروز حمله نظامی ( از سوی آمریکا –اسرائیل یا متحدانشان) تیم امنیتی دولت باراک اوباما به فکر ایجاد یک نیروی ویژه دفاعی –امنیتی در قالب طرح پایگاه های شناورنظامی،جهت مقابله با تهدیات نامتقارن ایران افتاد؛نیرویی که بر اساس گفته های مایک کافکا[۱۰۵] سخنگوی نیروی دریای ایالات متحده دارای چهار ویژگی مهم به ترتیب زیر است:
کم حجم بودن یا به عبارتی کوچک بودن؛
سریع بودن؛
انعطاف پذیر بودن ؛
کم هزینه تر بودن؛[۱۰۶]
در حقیقت، این پایگاه های شناور با قابلیت حمل سیستم های ضد مین، هلی کوپترهای ام اچ – ۵۳ [۱۰۷]و شناورهای کوچک و تندروی دریایی، در حال تبدیل شدن به مهم ترین ابزار ایالات متحده در جنگ های نامتقارن در منطقه خلیج فارس هستند.
اما چه وظایفی بر عهده این پایگاه های شناور قرار دارند؟ یا به بیان دیگر، هدف از استقرار این پایگاه ها چیست ؟ در پاسخ بایستی گفت که به نظر می رسد مهم ترین کارکردها یا وظایف این پایگاه های نظامی در منطقه ای مانند خلیج فارس به ترتیب زیر باشند:
مقابله با تهدیات نامتقارن دولت هایی مانند ایران و البته گروه های تروریستی؛
حمایت از نیروهای مستقر در منطقه و انجام عملیات های سریع و فوری؛[۱۰۸]
در مجموع به نظر می رسد که تحرک بالا و سرعت عمل این پایگاه ها، باعث بالابردن توان ارتش آمریکا در زمینه جنگ های نامتقارن در منطقه شده است. برای نمونه می توان به نقش مهم این پایگاه ها و نیروهای ویژه مستقر در آنها در جهت انجام عملیات خنثی سازی مین های دریایی در منطقه اشاره کرد. از سوی دیگر،استقرار این پایگاه ها نشان دهنده تغییر در اولویت های امنیتی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس و تغییر جهت نگاه ها از غراق و افغانستان به سمت ایران و تلاش های این کشور برای تهدید امنیت منطقه و تغییر رژیم امنیتی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس است.
جمع بندی بخش چهارم
در فصل گذشته به بررسی پایگاه های نظامی آمریکا در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس پرداخته و دلایل اهمیت این پایگاه ها برای کشورهای منطقه و ایالات متحده آمریکا را شرح دادیم.یافته های این فصل حاکی از آن بود که به دلیل ضعف توان دفاعی تمامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و درگیر بودن آنها با تهدید هایی نظیر تهدید ایران، حضور پایگاه های نظامی آمریکایی در خاک این کشورها یک ضرورت اجتناب ناپذیر در راستای کمک به این کشورها در جهت دفاع از موجودیت خود است.افزون بر این به کارکردهای این پایگاه ها برای سیاست دفاعی-امنیتی ایالات متحده در منطقه هم اشاره کردیم و کارکردهای زیر را به عنوان مهم ترین کارکردهای این پایگاه ها معرفی کردیم:
ایجاد بازدارندگی در مقابل ایران؛
مقابله با تروریسم و گروه های تروریستی ؛
هدایت و کنترل عملیات در عراق و افغانستان؛
ایجاد موازنه قدرت در منطقه و چلوگیری از تفوق ایران بر منطقه؛
حفاظت از منابع نفتی و گازی قابل توجه کشورهای منطقه؛
کنترل مسیرهای دریایی و هوایی منطقه و جلوگیری از ایجاد اخلال در روند صادرات نفت منطقه از سوی گروه های تروریستی و کشورهایی چون ایران؛
حفظ برتری استراتژیک برای آمریکا در منطقه و ساخت منزلت هژمونیک برای این کشور در جهان؛
همچنین از بحرین –قطر و امارات متحده عربی به عنوان مراکز فرماندهی دریایی و هوایی ایالات متحده در منطقه نام بردیم.
در ادامه در رابطه با آثار منفی استقرار این پایگاه ها در جهت رادیکالیزه تر کردن منطقه سخن گفتیم و استراتژی جدید ایالات متحده در مورد استقرار پایگاه های نظامی در منطقه را مورد ارزیابی قرار دادیم؛ استراتژی که به نظر بر ۳ پایه مشخص زیر قرار دارد:
کاهش حجم نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه؛
پراکنده کردن پایگاه ها در منطقه و کوچک کردن آنها؛
انعقاد موافقتنامه هایی در رابطه با مبارزه با گروه های تروریستی در منطقه؛
ایجاد ارتباط میان این پایگاه ها و ساخت شبکه پایگاه های آمریکا در منطقه؛
نتیجه گیری
بازدارندگی پایگاه های آمریکا در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج(فارس) علیه ایران

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.