فایل – پایگاه های نظامی آمریکا در خلیج فارس و بازدارندگی علیه ایران- قسمت ۸

گفتار سوم: تهدید دریایی ایران و تهدید ایران برای منابع نفتی و صادرات نفتی کشورهای حوزه خلیج فارس
یکی دیگر از موضوعاتی که ایالات متحده آمریکا و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به شدت نگران آن هستند؛ امکان بستن تنگه هرمز از سوی ایران و اخلال در روند صادرات نفت منطقه است؛ امری که در صورت تحقق، امنیت انرژی ایالات متحده و اقتصاد پادشاهی های عربی منطقه را با چالشی بسیار جدی مواجه خواهد کرد.افزون بر این، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نگران حفاظت از منابع و تاسسیات نفتی خود در منطقه در مقابل تهاجمات احتمالی ایران هستند.نکته جالبی که در اینجا و جود دارد این است که این نگرانی ها در حالی مطرح می شوند که جمهوری اسلامی ایران تا به حا ل به حریم هیچ کشوری در منطقه تعرض نکرده و طالب ثبات و صلح در منطقه است. در حالی که ایالات متحده آمریکا با توسل به تهدید خیالی ایران، بطور فزاینده ای نسبت به میلیتاریزه کردن منطقه اقدام کرده است.
بدون تردید نفت منطقه خاورمیانه و بویژه خلیج فارس، جایگاه مهمی در سیاست انرژی ایالات متحده آمریکا در جهان در اختیار دارد. بنا به گفته جرج بوش رئیس جمهور پیشین ایالات متحده، آمریکا به نفت خاورمیانه معتاداست و پیش بینی میشود که تا سال ۲۰۲۵ایالات متحده آمریکا ۷۵ درصد نفت خود را از منطقه خاورمیانه و خلیج فارس تامین خواهد کرد. (Kaim 2008: 53) وقتی این وابستگی فزاینده آمریکا به نفت خاورمیانه را در کنار کنترل تنگه هرمز توسط نیروی دریایی ایران و تقویت پایگاه های دریایی ایران در خلیج فارس و دریای عمان در سالهای اخیر قرار می دهیم متوجه تهدید بالقوه ای می شویم که از ناحیه ایران متوجه منافع نفتی ایالات متحده در منطقه است.
بیش از ۴۰ در صد صادرات نفت جهان از منطقه خلیج فارس و خاورمیانه انجام می شود و از این میزان نفت صادراتی، در حدود نیمی از آن یعنی ۲۰ درصد آن از مسیر دریایی تنگه هرمز به سمت کشورهای مقصد صادر می شود. بنابراین بستن تنگه هرمز توسط ایران به معنای نصف کردن صادرات منطقه است..(Knapp 2010:49) موضوع وقتی جدی تر می شود که بدانیم ایران با داشتن اشراف کامل بر تنگه هرمز[۶۶] و همچنین قابلیت بال در جنگ نامتقارن توانایی بستن تنگه هرمز را دارد. در حقیقت طرح ایران برای بستن تنگه هرمز می تواند موارد زیر را در بر بگیرد:
استفاده از پایگاه های مشرف به تنگه از جمله بندرگاه ها و لنگرگاه ها؛
استفاده از موشک ها و قایقهای تندروکه قابل شناسایی توسط رادار نیستند؛
استفاده از زیردریایی های کوچک اما توسعه یافته؛
استفاده از مین های دریایی و مین گذاری مسیر عبور کشتی ها و نفت کش ها در تنگه هرمز؛(Persian Gulf Studies Center:3)
اما در مقابل ایالات متحده نیز بیکار ننشسته و در سال های اخیر با دست زدن به اقداماتی نظیر اقدامات زیر در صدد ایجاد بازدارندگی در مقابل ایران و فهماندن این مطلب به سران ایرانی بوده که هرگونه اقدامی در جهت بستن تنگه هرمز هزینه های بسیاری را برای این کشور در بر خواد داشت. اقداماتی از قبیل:
تقویت حضور نظامی خود در منطقه به لحاظ کمی و کیفی( بویژه پایگاه العدید قطر)؛
تجهیز پایگاه های خود در منطقه به موشک های پیشرفته و بمب افکن های جدیدتر؛
اعزام ۱۵۰ جت جنگنده اف ۱۵ و اف ۱۶ به منطقه و بمب افکن های سری ب؛
اعزام ناو هواپیمابر آیزنهاور؛(Ibid:4)
همچنین در سالهای اخیر ایران نسبت به بازسازی و تقویت نیروی دریایی خود در خلیج فارس به منظور ایجاد بازدارندگی در مقابل آمریکا اقدام کرده است، امری که اسباب نگرانی بیشتر آمریکایی ها در باره تهدید دریایی ایران را فراهم آورده است. در حقیقت، نگرانی اصلی آمریکایی ها از تقویت توان دریایی ایران امکان بستن مسیر دریایی خلیج فارس از سوی این کشور و ایجاد مشکل برای کشتیرانی در منطقه است؛(Cordesman&Kleiber 2007:200) نگرانی که با توجه به تقویت نیروی دریایی ایران در سال های اخیر و مجهز شدن این نیرو به موشک های ضد کشتی و مین های شناور بسیار جدی است(O’Hanlon 2005:117)
در یک بررسی که در سال ۲۰۰۷ توسط مرکز مطالعات استراتژیک در آمریکا انجام شده در رابطه با پیشرفت توانایی های دریای ایران و حضور نیروی دریایی ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلام در خلیج فارس، اطلاعاتی جمع آوری شده است ؛اطلاعاتی که نشان از تقویت فزاینده قوای دریایی ایران در سالهای اخیر میدهد.
ایالات متحده آمریکا با بهره گرفتن از ادبیات تهدید آمیز معمول خود، از تلاش ایران برای بالا بردن توان دریایی خود و اعمال قدرت در آبهای خلیج فارس تحت عنوان تروریسم دریایی ایران نام می برد و معتقد است که ایران تلاش می کند تا با بهره گرفتن از موشکهای ضد کشتی، مینهای دریایی و قایقهای تندرو شکلی از جنگ نامتقارن دریایی را علیه ایالات متحده طرح ریزی کند.(Sick 2004:231)
در کنار نگرانی هایی که در بالا به آنها اشاره شد ایالات متحده آمریکا و پادشاهی های عربی حوزه خلیج فارس نظیر عربستان سعودی، از بابت آسیب های احتمالی که ایران می تواند به تاسیسات نفتی آنها وارد کند نیز نگران هستند.در سال های اخیر و به دنبال افزایش حضور نظامی دریایی ایالات متحده در منطقه، نیروی دریایی ایران و بویژه نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اقدام به تقویت و بازسازی پایگاه های دریایی خود در خلیج فارس به منظور دفاع از قلمرو دریایی و امکانات نفتی خود کرده است که از جمله نمونه های آن می توان به تقویت پایگاه های دریایی در عسلویه و چابهار اشاره کرد.(Rogers 2007:280) نکته بسیار جالب و مهمی که در اینجا بایستی به آن اشاره کرد این است که جزیره فارسی متعلق به ایران- بحرین و پالایشگاه نفتی خبار عربستان سعودی هر سه تقریبا در امتداد یک خط مستقیم قرار دارند و ایران به راحتی این امکان را دارد تا تاسیسات نفتی عربستان در این منطقه را هدف بگیرد؛ امری که همواره موجب نگرانی شدید عربستان و البته ایالات متحده بوده و یک از هدف های استقرار ناوگان پنجم دریایی آمریکا در بحرین بی شک ایجاد بازدارندگی در مقابل ایران بوده است.
در مجموع بایستی اشاره کرد که آنچه که آمریکایی ها از ان تحت عنوان تروریسم دریایی ایران نام می برند. در واقع تلاش ایران برای محافظت از آبهای خود و ایجاد سدی در برابر تجاوزگری ها و زیاده خواهی های آمریکا و متحدانش است؛ تلاشی که مصداق بارز آن را می توان در ماجرای دستگیری ملوانان انگلیسی متجاوز به آبهای ایران در سال ۲۰۰۳ مشاهده کرد. افزون براین بر خلاف ادعای آمریکایی ها و کشورهایی مانند عربستان سعودی مبنی بر تهدید ایران برای امنیت دریایی منطقه و صادرات نفت خلیج فارس، ایران تا به حال هیچگونه مزاحمتی برای کشتیرانی در خلیج فارس ایجاد نکرده و کشتی هایی که از مسیر تنگه هرمز عبور می کنند از امنیت ایجاد شده بوسیله نیروی دریایی ایران در این مسیر استفاده کرده اند. البته بدیهی است که در صورت تجاوز آمریکا یا متحدانش به آبهای ایران، این کشور به مانند هر کشور مستقل دیگری حق دارد تا از توانایی هایش جهت انجام اقدام متقابل و دفاع از قلمرو دریایی و امکانات نفتی اش استفاده کند.
گفتار چهارم:اصرار ایران به پیگیری برنامه های هسته ای و موشکی خود و خطر یک ایران هسته ای برای منطقه
ما به حق صلح آمیز هسته ای ایران احترام می گذاریم اما به دلیل سابقه بد ایران در رابطه با شفاف نبود برنامه هسته ای اش و پاسخگو نبودن در مقابل آژانس، به برنامه هسته ایران با تردید نگاه می کنیم.ایران برای دستیابی به انرژی صلح آمیز هسته ای نیاز به انجام فرایند غنی سازی اورانیوم در داخل ندارد. ما نگران فرایند غنی سازی اورانیوم در داخل ایران هستیم به این دلیل که زمانی که به تکنولوزی غنی ساز مجهز شدید در حقیقت به تکنولوزی ساخت سلاح هسته ای دست پیدا کرده اید.
سخنرانی کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه سابق ایالات متحده در شورای روابط خارجی در شیکاگو در ۱۹ آپریل ۲۰۰۶(Rice 2006)
برای کشوری مانند ایران با صنعت نفتی عظیم و پیچیده اش حرکت به سمت دست یابی به انرژی هسته ای نمی تواند تنها به منظور اهداف صلح آمیز باشد. بنابرین به نظر می رسد ارتباطاتی جدی میان برنامه های نظامی ایران و تلاش این کشور برای قدرتمند تر شدن، با برنامه هسته این کشور وجود دارد-
سخنرانی کنت بیل سفیر ایالات متحده آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی[۶۷] ( Jafarzadeh 2007:125 )
اظهار نظرهای بالا، تنها بخش بسیار کوچکی از تهمتهایی هستند که ایالات متحده آمریکا و مقامات کاخ سفید در سال های اخیر در رابطه با پرونده هسته ای صلح آمیز ایران مطرح کرده اند. نکته جالب توجه در اینجاست که این تهمتها و اظهار نظرها ا ز سوی کشوری مطرح می شوند که تنها کشوری در جهان است که از بمب هسته ای استفاده کرده و هم اکنون تعداد زیادی بمب هسته ای در اختیار دارد.افزون بر این، امروزه تقریبا بر هیچ کس پوشیده نیست که رژیم جعلی اسرائیل به عنوان مهم ترین متحد امریکا در منطقه و البته یک رژیم تروریست دارای سلاح هسته ای است.
ایالات متحده آمریکا و اسرایل با حتمی گرفتن پیش فرض نظامی بودن برنامه هسته ای ایران، هدف ایران از دستیابی به بمب هسته ای را ارتقا جایگاه خود در منطقه و دستیابی به موقعیت یک ابرقدرت در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس می دانند. (Corsi 2009:26) آنها برای تایید مدعای خود به اظهار نظرهای مقامات ایران در بازه های زمانی مختلف اشاره می کنند. برای نمونه آنها به صحبتهای علی اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام اشاره می کنند که گفته بود ایران باید به سلاحهای نظیر آنچه اسرائیل در اختیار دارد مجهز شود.( Beeman 2005:200)
در یک بیان خلاصه می توان گفت که آمریکائیها نگرانی تهدیهای بالقوه های هستند که یک ایران هسته ای می تواند متوجه منافع آمریکا و متحدانش در منطقه کند؛ تهدید هایی از جمله:
برهم زدن رژیم خلع سلاح در منطقه و احتمال به راه افتادن مسابقه تسلیحاتی در منطقه و به دنبال آن ایجاد بی ثباتی در خلیج فارس؛
تهدید موجودیت و تمامیت ارضی اسرائیل و احتمال و اگذاری سلاح هسته ای از سوی ایران به گروه های تندرویی نظیر حماس و حزب الله؛
غیر قابل مهار شدن ایران و دخالت های بیشتر این کشور در منطقه و کشورهایی مانند عراق؛
به هم خوردن موازنه قدرت در منطقه و تهدیدهای فزاینده یک ایران هسته ای برای مسیر دریایی تنگه هرمز و صادرات نفتی منطقه؛(Moraitis 2006:4)
استراتژیستهای ایالات متحده آمریکا معتقدند که ایران به دنبال احیا نفوذ و قدرت گذشته خود در منطقه و ایجاد تغییر در موازنه قدرت منطقه به نفع خود است. آنها معتقدند که برای رسیدن به این مقصود، ایران دستیابی به سلاح هسته ای را به عنوان مهم ترین ابزار جهت بازسازی قدرت خود در منطقه و تبدیل شدن به یک هژمون منطقه ای در نظر گرفته است. (Cronin 2008:11) به دنبال چنین دریافتی اولین نگرانی آنها برهم خوردن رژیم خلع سلاح در منطقه (به واسطه تلاشهای هسته ای نظامی ایران) به عنوان یکی از مولفه های سازنده دیپلماسی منطقه ای و در ادامه برهم خوردن ساختار امنیتی منطقه و در مقیاسی بالاتر امنیت جهانی است. (Cronin 2008:2)
تهدید دیگری که به باور دولت مردان آمریکایی می تواند از ناحیه یک ایران هسته ای متوجه منافع آمریکا و متحدانش در منطقه باشد؛ تهدید ایران علیه موجودیت اسرائیل یعنی مهم ترین متحد آمریکا در منطقه و امکان واگذاری سلاح هسته ای از سوی ایران به گروه های تندرویی نظیر حماس و حزب الله است. اتفاقی که اگر اتفاق بیافتد امنیت اسرائیل را بطور بسیار جدی تهدید خواهد کرد. درک این تهدید باعث شد تاجرج بوش رئیس جمهوری سابق ایالات متحده در نطقی در سال ۲۰۰۳ اعلام کند که ایالات متحده آمریکا یک ایران هسته ای را تحمل نخواهد کرد.(Beeman 2005:156)
افزون بر مواردی که در بالا به آن ها اشاره شد آمریکائی ها معتقدند برنامه هسته ای نظامی ایران می تواند اسباب تحریک کشورهای همسایه این کشور نظیر پاکستان و اسرائیل و ترکیه و عربستان سعودی را در جهت تقویت توان هسته ای نظامی خود یا تلاش در جهت دست یابی به فنآوری نظامی هسته ای شود. موضوعی که می تواند باعث راه افتادن یک جنگ تسلیحاتی در منطقه و متعاقب آن ایجاد تنش و بی ثباتی در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس شود. (Cordesman&Kleiber 2007:115&116)
در ادامه ایالات متحده معتقد است که اگر ایران به تکنولوژی هسته ای نظامی مجهز شود کنترل این کشور بسیار دشوار خواهد بود و تهدید بی سابقه ای متوجه منافع نفتی آمریکا و متحدانش در منطقه خواهد شد و بدون تردید ایران قدرت بیشتری برای بی ثبات کردن منطقه به دست خواهد آورد.
افزون بر مواردی که در بالا به آن اشاره شد آمریکائیها در ادامه تهمت پراکنی های خود به ایران، این کشور را مهتم به تلاش برای دست یابی به دیگر سلاحهای کشتار جمعی نظیر سلاح های میکروبی و شیمیایی کرده و نگران استفاده ایران از این سلاحها علیه متحدانش هستند(Cordesman&Kleiber 2007:156).در مجموع به نظر می رسد که ایالات متحده نگران از دست دادن قدرت بازدارندگی خود در مقابل ایران در صورت دست یابی ایران به سلاح هسته ای است.
جمع بندی بخش سوم
با توجه به آنچه که در طول این بخش بدان پرداخته شد. دریافتیم که ایالات متحده آمریکا،اسرائیل و پادشاهی های سنی مذهب عرب حوزه خلیج فارس با بهره گرفتن از ادبیاتی تهدید آمیز و تخاصمی، اتهامات بسیاری را به جمهوری اسلامی ایران وارد می کنند؛ اتهاماتی که تا کنون هیچ دلیل و مدرکی برای اثبات آنها ارائه نشده است. آنها معتقدند که جمهوری اسلامی ایران تهدید بسیار بزرگی برای امنیت و ثبات منطقه است؛ تهدیدی که روز به روز بر شدت آن افزوده می شود. بر اساس چنین نگاهی سران کاخ سفید،اسرائیل و دولتهای عربی حاشیه خلیج فارس به رشد مستقل توان نظامی ایران و پیشرفت این کشور با نگرانی نگاه کرده و آن را تهدیدی برای خود می بینند.
در سالهای اخیر آمریکا و اسرائیل و متحدان عرب آمریکا در منطقه نظیر عربستان سعودی، اردن و بحرین فهرستی از تهدید های احتمالی که ممکن است از ناحیه ایران متوجه منافعشان در منطقه باشد تهیه کرده اند؛ فهرستی که بر اساس ترتیب اهمیت شامل موارد زیر می شود:
تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای و به دنبال آن نا امن کردن منطقه و تهدید منافع کشورهای عربی حوزه خلیج و آمریکا و التبه تهدید آن برای موجودیت اسرائیل؛
حمایت ایران از گروه های شیعی افراطی در منطقه (بویژه در عراق) و تلاش این کشور برای ناامن کردن منطقه؛
تلاش ایران در راستای دامن زدن به درگیری های میان شیعه و سنی در منطقه و همچنین حمایت این کشور از گروه های ترورریستی و البته شبکه القاعده با هدف آسیب زدن به منافع آمریکا و متحدانش از طریق درگیر کردن آنها در یک نبرد نامتقارن؛

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  fumi.ir  مراجعه نمایید.