دانلود پایان نامه

اجتهادی) و سید قطب، رشید رضا، محمد غزالی (پیرو دیدگاه نوسلفی یا بنیادگرا).
2- دسته دوم: شامل آن دسته از روشن‌فکران و اندیشمندانی است که به دلیل آشنایی با تحولات غرب در تمامی ابعاد و زمینه‌ها و بالاخص موقعیت زنان، درصدد برآمدند تا به گونه‌ای شرایط نابرابر و تبعیض‌آمیز زنان در جوامع اسلامی را تبیین نموده و به ارائه راه‌کارها و راه‌حل‌هایی مشابه با زنان در اروپا اقدام نمایند، در این طیف البته گروه دیگری از فعالین نیز حضور داشتند که در جهت مبارزه با استعمار و مداخله غربیان، جنبش‌های ضد‌استعماری و ملی‌گرایانه را هدایت می‌کردند و نسبت به حضور زنان و فعالیت‌های ایشان در این حرکت اظهار علاقه می‌نمودند.
3- دسته سوم: شامل مارکسیست‌ها و چپ‌گرایانی بودند که در جوامع اسلامی برای مدتی ظهور پیدا کردند.
الف) اصول‌گرایان
1- نوسلفیان (بنیادگرایان)
اصول‌گرایان که تکیه بر اصول و قوانین اسلامی می‌نمودند، خود بر دو گروه متفاوت تقسیم می‌شوند. گروه اول نوسلفیان نام دارند که از میراث تفکر و اندیشه قدیم، از جمله آموزه‌های «غزالی» (505-450 هـ. ق) درباره زنان و حرکت‌های اصلاح‌گرایانه سده 18 و 19 من جمله نهضت محمد بن عبدالوهاب در عربستان و نهضت‌های اسلامی افراطی در شمال آفریقا، لیبی و سودان، تأثیر پذیرفته است. «اهداف این جنبش‌های اسلامی (نظیر همین حرکت محمد بن عبدالوهاب)، دعوت به اسلام واقعی جهت یافتن الگوی اصیل زن، زدودن سنت‌های جنسی و جنسیتی سده بیستم و ایجاد وحدت میان زنان مسلمان از طریق جذب شدن در جنبش‌های گوناگون زنان بود».
نو سلفیان «به بازگشت مستقیم به نصوص و تکیه بر حلال و حرام فقهی روی می‌آوردند و برنامه‌های اصلاح‌گرایانه ای را به ویژه در تدوین قوانین مربوط به احوال شخصیه تدوین و تنظیم نمودند، در ارتباط با زنان تلاش داشتند آن‌را به نصوص قرآن و سنت و اجتهاد‌های برخی فقها پیشین ربط دهند، اینان حملات شدیدی را بر ضد اوضاع زن غربی شروع کردند، زیرا مرکز فتنه و موجب فساد زن مسلمان می‌شد».
در این دیدگاه، تصویری که از زن ارائه می‌شود در دو وجه مختلف ظاهر می‌شود، زیرا از یک سو معتقدند که اسلام زن را در اموری چون انسانیت و کرامت، آفرینش، تربیت فرزندان، اخلاق، جزا و کیفر، عمل به اسلام و زندگی با آن و… برابر با مرد می‌داند و از این رو زن مخاطب خداوند در اموری چون ایمان، معرفت و عمل صالح واقع می‌شود، و از سوی دیگر به تفاوت‌های موجود میان زن و مرد اشاره کرده و تفاوت‌های جسمی و طبیعی را منشاء تفکیک نقش‌های زن و مرد قلمداد می‌کنند. «به این ترتیب طبیعت زنانگی از مردانگی تفاوت می‌یابد و جنس و جنسیت توأمان در چارچوب کهن» جنس جای می‌گیرد و طبیعت و سرشت و فطرت زنانه معیار می‌شود».
نتیجه افکار و عقاید نو‌سلفیان و اصالتگرایان در جوامع اسلامی به ویژه کشورهای عرب، تأثیرات غیرقابل انکار و مشهودی در وضعیت زنان برجای گذاشت. «نو سلفی‌ها نه تنها دستاوردها و مشارکتهای اجتماعی زنان و منادیان حقوق زن را نادیده گرفتند و ناچیز شمردند، بل‏که با جعل و غیرواقعی جلوه دادن تاریخ، منادیان آزادی زنان را عاملان استعمار و صهیونیسم معرفی کردند».
2- اجتهادگرایان
دیدگاه دیگر در میان اصولگرایان، اجتهادگرایی نام دارد که در میان فقها و اهل سنت و امامیه افراد فراوانی در حیطه حقوق زنان آراء و نظریات خویش را بیان کرده‌اند. در میان اندیشمندان امامیه پس از امام خمینی،«بیشک مهمترین و بارزترین شخصیت ایرانی، مرتضی مطهری است که از دیدگاه اجتهادی به حوزه مطالعات زنان نگریسته است و در خارج از ایران، مهمترین شخصیت این دیدگاه، محمدحسینفضلالله میباشد».
ریشههای تاریخی نگرش اجتهادی را میتوان در آثار کسانی چون «طهطاوی»، «سیدجمال
الدیناسدآبادی»، «عبده»، «کواکبی» و تا حدودی «رشید رضا» یافت، که نمایندگان فکری اندیشه اسلامی نوگرا میباشند. «دستاورد اندیشه اسلامی نوگرا را برای دیدگاه اجتهادی در سه مفهوم کلیدی میتوان خلاصه کرد: «مرجعیت عقل در استنباط احکام دینی»، روش عقلگرایی در اندیشه اسلامی نوگرا، منجر به گشایش باب اجتهاد در مسائل اجتماعی در اسلام سنی شد. توجه به فطرت، طبیعت و حقوق طبیعی برای تحلیل مسائل زنان، دومین دستاورد اندیشه نوگرا برای دیدگاه اجتهادی است» و «سرانجام سومین دستاورد اندیشه نوگرا برای دیدگاه اجتهادی، توجه به عنصر زمان و عناوین متغیر در دین و نقش آن در تحول تعالیم جنسی و جنسیتی است».

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

در این میان، امام خمینی از جمله افرادی است که نسبت به مسائل زنان دیدگاهی تازه و اجتهادی نوین دارد. ایشان در قالب سخنرانی‌ها بیان داشتند زن در ذات و کرامت انسانی با مرد تفاوتی ندارد.

«امام خمینی در چارچوب جهانبینی توحیدی و مقام انسانی زن که وظیفه الهی و صاحب کرامت و معنویت است، به تبیین جای‏گاه و نقش زن در اجتماع پرداخته است. زن مسلمان در این دیدگاه به شکل مستقیم و غیرمستقیم در صحنههای مختلف اجتماعی- سیاسی دارای نقش اساسی و کلیدی است».
نقشی که بدین ترتیب زن در عرصههای مختلف پیدا میکند از نظر ایشان، یک تکلیف و مسئولیت الهی است نه یک حق انسانی.

به اعتقاد امام خمینی: «در جامعه اسلامی زن در شکل مستقیم و غیرمستقیم به ایفای نقش سیاسی و اجتماعی خویش میپردازد. آنها اولاً، فعالانه در صحنههای سیاسی، اجتماعی حضور دارند. ثانیاً، با فعالیت و پیشگامی خود در این امور مردان را فعال و مهیج میکنند و ثالثاً، با تربیت و پرورش فرزندان خود نسل فعال بعد را تحویل میدهند».
اما فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی زن مسلمان از دید ایشان بایستی «در چارچوب ایدئولوژی اسلامی باشد، لذا حفظ موازین شرعی در روابط زن و مرد و رعایت حجاب از اصول تفکیک‌ناپذیر آنست».
امام خمینی، در زمان پهلوی، با ورود زنان به جامعه و دخالت در امور اجتماعی، شرکت در انتخابات مجلس و انجام مشاغل اداری مخالفت میکردند، اما پس از انقلاب نسبت به این امور از طرف زنان نظر مثبتی داشتند و حتی به شرکت زنان در مسائل سیاسی و اجتماعی تأکید میکردند، «این تغییر نگرش به دلیل مناسبات مفسدهآمیز ساختار سیاسی و اجتماعی وابسته به غرب رژیم پهلوی و نیز القای بیارزش بودن نقش مادری یعنی تزاحم میان وظایف خانوادگی و نقش مادری با وظایف اجتماعی بوده است».
امام خمینی نقش زن در خانواده را به عنوان مادر و همسر در راستای تعلیم صحیح فرزندان بسیار ضروری می‌داند ولی آن را در تضاد با قبول مسئولیت سیاسی و اجتماعی نمی‌داند.از طرفی ایشان به تحصیل زنان در حوزه‌های مختلف کنار تهذیب و تربیت نفس تأکید داشتند. از
نظر ایشان زنان حق دارند با انتخاب شغل مناسب در راستای حفظ کانون خانواده و سود رسانی به اجتماع شرکت نمایند.
ایشان معتقد هستند: «از بابت حقوق انسانی تفاوتی بین زن و مرد وجود ندارد، زیرا هردو انسان‌اند و زن حق دخالت در سرنوشت خویش را هم‌چون مرد دارد، در بعضی موارد تفاوتهایی بین زن و مرد وجود دارد که به حیثیت انسانی آنها ارتباط دارد. زن باید دارای حقوق مساوی با مرد باشد. اسلام بر تساوی زن و مرد تأکید کرده است و به هر دوی آنها حق تعیین سرنوشت داده است. یعنی که باید از همه آزادیها بهرهمند باشد، آزادی انتخاب کردن، انتخاب شدن، آزادی آموزش خویش و کار کردن و مبادرت به هر نوع فعالیت اقتصادی…».
«طرح مساله تکلیف شرعی زنان برای شرکت در فرایند انقلاب اسلامی از سوی امام، یکی از اساسیترین علقه های اجتماعی یعنی محیطهای خصوصی و عمومی را به چالش کشید».
از سوی دیگر در نظر ایشان، حق رأی، شرکت کردن در انتخابات و رفراندومها و انتخاب شدن برای مجلس و به طور کلی فعالیتهای سیاسی و اجتماعی بدون در نظر گرفتن اهداف خاص آن نمیتواند حائز اهمیت باشد، زیرا اگرچه افراد جامعه از جمله زنان از حقوق سیاسی و اجتماعی برخوردارند، ولی وظیفه ملی یعنی حفظ استقلال کشور از یک سو و تکلیف شرعی، یعنی حفظ موازین و احکام اسلامی از سوی دیگر، دو هدف عمدهای است که برای فعالیتهای سیاسی و اجتماعی بایستی مدنظر قرار داد. به عبارت دیگر، صرف حق نامیدن این فعالیتها بدون توجه به اهداف خاص آن در اجتماع مفید فایده نیست.
به‌طور کلی، تفکر فقها و عالمان اجتهادی و اصلاحگرا که عقل و خرد را به عنوان یکی از منابع و ادله شرعی در تفسیر قرآن در نظر میگیرند، از سنتگرایان نصمحور که صرفاً نصوص (آیات و روایات) را بدون درک شرایط و مقتضیات زمانی و مکانی تفسیر مضیق میکنند متمایز میشود و در چارچوب اصول و احکام اسلامی، معضلات و مسائلی را که زنان مسلمان در عصر حاضر با آن دست به گریبانند را حل و فصل میکنند. دیدگاه نوینی که این عده در پرتو تعالیم و آموزههای دینی ارائه کردهاند، سبب شده تا این اندیشه که اسلام مسبب محدودیت و ستم و بیعدالتی نسبت به زنان است، رد شود.
ب) دیدگاه تجددگرا
اندیشه تجددگرا در کشورهای اسلامی از دهه 1920 م آغاز شده و تاکنون سه مرحله را پشت سر گذاشته است:
1- نخستین مرحله به آغاز مبارزات استعماری در درون کشورهای اسلامی باز میگردد (1950-1920 م) که از مهمترین نویسندگان آن میتوان به «هدی شعراوی» (1947-1879 م)، «عبدالرحمن شهبندر» با گرایش مارکسیستی(1940-1879 م)، «سلامه موسی» با گرایش سوسیالیسم، فابینی (1958-1877) م، «طاهر حداد» (1935-1899 م) و «نظیره زینالدین» (1976-1908 م) با گرایش اسلامی اشاره کرد.
در این دوره گروهی از زنان مبارز در جهان اسلام ظهور کردند که بیشتر از طبقات بالای اجتماعی محسوب میشدند. اعزام دختران طبقات بالا و متوسط به خارج از کشور برای تحصیل، رشد مدارس دخترانه و شکل‌گیری اتحادیههای زنان در این زمان از جمله مهمترین عوامل گسترش جنبشهای رهایی زنان در جهان اسلام بود.
2- دومین مرحله اندیشه تجددگرایی، رهیافت ملیگرایی است که به لحاظ تاریخی شامل دوره استقلال میشود. (1970-1950 م) در این دوره با مسائلی چون «مساله دفاع از فلسطین»، «کودتای نظامی روسیه»، «جنبش افسران آزاد به رهبری جمال عبدالناصر» در مصر و «داوری درباره پادشاهی عراق»، روبرو میشویم که در آن استعمار به شیوه مستقیم خود از بین رفته و جوانان طبقه متوسط رهبری جامعه را بر عهده گرفتهاند. در این زمان ملیگرایان به مسائل زنان کمتر علاقه و توجه نشان میدادند و بیشتر به فکر مبارزه با استعمار، استقلال اقتصادی و سیاسی و رشد و شکوفایی اقتصادی و رهایی از عقبماندگی بودند، مسائل زنان برای آنان در درجه دوم اهمیت قرار داشت.
3- سومین و آخرین رهیافت تجددگرا، گرایش مارکسیستی است که از دهه 1970 تا 1980 میلادی فعال بود و به عنوان رقیب اندیشههای اسلامی عمل مینمود. این رهیافت به ویژه پس از پایان جنگ 1967 م، در زندگی فکری دگراندیشان ظهور کرده و کشمکش اصلی در فاصله زمانی 1970 تا 1990 میان دو جریان فکری نو سلفی عربی و مارکسیستهای عربی بود، که سلاح مذهبیان دین و اسلحه چپها، ماتریالیسم علمی بود.
2) مرحله دوم اندیشه نوگرا با قاسم امین آغاز میشود که از سال 1880 م آغاز و تا سال 1920 یعنی زمان فروپاشی امپراتوری عثمانی ادامه پیدا میکند. در این دوره نویسندگان زن ظهور میکنند که از حقوق خود دفاع کرده و خواهان مشارکت با مردان در زندگی اجتماعی و سیاسی هستند، آنها از پرداختن به مسائل جنسیتی هم‌چون حق کار، اشتغال و درآمد اقتصاد خانواده، مشارکت سیاسی، حق رأی و… بر حذر بودند، زیرا شرایط اجتماعی و فرهنگی خاص آن‌زمان ایجاب میکرد که روند مطالبات زنان تدریجی و کند باشد وگرنه ممکن بود همان حقوق اندکی را هم که به دست آورده بودند، از بین برود. از جمله این زنان میتوان به «باحثه البادیه»، «عایشه التیموریه»، «زینب نواز»، «هدی شعراوی»، «نظریه زینالدین»، اشاره کرد. بیشتر این زنان در این دوره، به دور از تمایلات تندرو افراطی، به راه حلی میانه و اعتدالی روی آورده بودند. از ویژگیهای دیگر این دوره، ظهور نشریات زنان به ویژه در کشورهایی چون مصر و لبنان است.
به‌طور کلی می‌توان دیدگاه‌های نظری در حوزه زنان در گستره کشورهای اسلامی را در سه دسته جای داد. دسته اول شامل مصلحان اصول‌گرایی است که شامل دو گروه بنیادگراها و اجتهادگراها می‌شود. بنیادگراها زن را در اموری چون ایمان و کرامت و آفرینش برابر با مرد دانسته و ریاست را از آن مرد می‌دانند و موافق چندهمسری، حجاب زنان و نابرابری در ارث و شهادت و حق طلاق از سوی مرد بوده و تفاوت‌های جسمی و طبیعی را منشأ تفکیک نقش‌های زن و مرد می‌دانند. ایشان کارکرد اصلی زن را در حوزه خصوصی و نهاد خانواده معنی می‌کنند و مخالف حضور زن در عرصه اجتماع و سیاست هستند. کسانی همچون مطهری و امام خمینی (ره) و آیت الله بجنوردی و صانعی نیز در گروه اجتهادگرایان قرار می‌گیرند. دیدگاه این گروه نسبت به زنان دیدگاهی نوگرا بوده و موافق آموزش، سواد و اشتغال زنان بوده و زن را هویتی مستقل قاتلند هرچند این گروه، مادری و همسری را وظیفه اصلی زنان میدانند ولی حضور زنان در اجتماع و سیاست را هم قبول داشته و معتقدند این حضور نباید زن را از انجام وظایف مادری و همسری بازدارد. ایشان موافق تشابه حقوقی زن و مرد و نه تساوی حقوقی آن دو هستند. طبیعت و فطرت را هم منشاء تفاوت‌های این دو می‌دانند.
دسته دوم شامل تجددگراهایی است که بر ضرورت آموزش زنان در جهت آگاهی آنان تأکید داشته و زن را به عنوان یک انسان مستقل مورد توجه قرار داده و خواستار برابری زن و مرد در حقوق و وظایف می‌باشند. از جمله آن‌ها قاسم امین و شریعتی می‌باشند. دکتر شریعتی دو نمونه زن را معرفی می‌کند. زنی که انقلابی و دارای فردیت بوده و دارای مسئولیت پذیری سیاسی و اجتماعی است و دیگر زن در خانواده که به نفی فردیت زنانه در راستای حفظ و استحکام خانواده منجر می‌شود و زن ایده آل را زنی انقلابی در قالب خانواده می‌داند.
ز) روش تحقیق و گردآوری اطلاعات
روش تحقیق در این پژوهش با توجه به اینکه ما به بررسی قوانین و مقررات خواهیم پرداخت روش توصیفی بوده و چون به بررسی تطبیقی اقدامات صورت گرفته در دو مجلس ششم و هفتم و بررسی خلاهای موجود در این دو مجلس با توجه به قانون اساسی و دیدگاه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران خواهیم پرداخت لذا روش ما یک روش توصیفی- تحلیلی خواهد بود و روش گردآوری اطلاعات نیز به دلایل مختلف اعم از مشکل محدودیت در کسب اطلاعات و مانند آن، به صورت کتابخانه‌ای و مبتنی بر اسناد و مدارک می‌باشد و منابع اصلی سایت مجلس شورای اسلامی، مصوبات و مباحثات و مذاکرات دو مجلس ششم و هفتم شورای اسلامی و کتب مرجع قوانین می‌باشد.
ح) قلمرو زمانی و مکانی تحقیق
این تحقیق دو دوره مجلس شورای اسلامی ایران، یعنی دوره ششم بین سال‌های 7 خرداد 1379 تا 6 خرداد 1383 و دوره هفتم بین سال‌های 7 خرداد 1383 تا 6 خرداد 1387 را در بر می‌گیرد.
ط) محدودیت‌های تحقیق
با توجه به این‌که این کار یک کار جدیدی بود و پیشینه و ادبیاتی نداشت بنابراین با کمبود منابع و مأخذ در دسترس مواجه بوده و منابع صرفاً محدود به اسناد و مدارک موجود در مرکز پژوهش‌های مجلس و سایت این مرکز بود.
ی) شرح واژه‌ها و اصطلاحات به کار رفته در تحقیق
حقوق زن: منظور از «حقوق زن» بحث از حقوقی است که یک زن به مناسبت زن بودنش دارد یا از آن محروم است. بنابراین آن قسمت از قوانین که جنسیت افراد در آن تأثیری ندارد و در مورد همه اعم از زن و مرد، یکسان است در محدوده «حقوق زن» نمی‌گنجد.
اقامتگاه: اقامتگاه هر شخصی عبارت از محلی است که شخص در آن‌جا سکونت داشته و مرکز مهم امور او نیز در آن‌جا باشد. اگر محل سکونت شخصی غیر از مرکز مهم امور او باشد مرکز امور او اقامتگاه محسوب است. اقامتگاه اشخاص حقوقی مرکز عملیات آن‌ها خواهد بود. (ماده 1002 قانون مدنی)
طرح: طرح عبارت است از پیش‌نویس قانونی که به وسیله حداقل ۱۵ نفر از نمایندگان نوشته، تهیه و اعلام وصول شود و در مجلس به کمیسیون تخصص

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع و ماخذ پایان نامه توسعه اقتصادی

دیدگاهتان را بنویسید